Παρατεταμένη στασιμότητα στις διαδικασίες αδειοδότησης χώρων ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής καταγράφει η Ελεγκτική Υπηρεσία, επισημαίνοντας ότι δημόσιοι θαλάσσιοι χώροι παραμένουν δεσμευμένοι για χρόνια χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξή τους.
- Τι είναι οι χώροι ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής
- Οι έξι χώροι που μπήκαν στο μικροσκόπιο
- Το βασικό εύρημα: Στασιμότητα και δεσμευμένοι χώροι
- Το ζήτημα με τα ετήσια τέλη
- Τι διαπίστωσε η Ελεγκτική
- Άδειες με οικονομική αξία πριν από την ολοκλήρωση των έργων
- Τι εισηγείται η Ελεγκτική
- Η θέση του Υφυπουργείου Τουρισμού
- Το συμπέρασμα
Το θέμα καταγράφεται στην Ειδική Έκθεση ΕΕ-ΕΥ 21/2026 της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, με αντικείμενο τη διερεύνηση αδυναμιών στις διαδικασίες εξασφάλισης Αδειών Διαχείρισης Χώρων Ελλιμενισμού Σκαφών Αναψυχής.
Σύμφωνα με την Έκθεση, οι συγκεκριμένοι χώροι θεσπίστηκαν με στόχο την ενίσχυση του ναυτικού τουρισμού και την οργανωμένη αξιοποίηση του παράκτιου και θαλάσσιου χώρου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ωστόσο, όπως καταγράφεται, παρά την πάροδο αρκετών ετών από την κήρυξη των χώρων και την υποβολή αιτήσεων, η υλοποίηση των έργων παρουσιάζει σημαντικές καθυστερήσεις.
Τι είναι οι χώροι ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής
Οι χώροι ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής διαφέρουν από τις μαρίνες.
Σύμφωνα με την Έκθεση, οι μαρίνες αποτελούν επίσημα σημεία εισόδου στη Δημοκρατία, όπως οι αερολιμένες Λάρνακας και Πάφου, ενώ οι χώροι ελλιμενισμού δεν αποτελούν επίσημα σημεία εισόδου.
Επίσης, οι χώροι ελλιμενισμού έχουν μικρότερη χωρητικότητα, μέχρι 150 θέσεις, και δεν περιλαμβάνουν οικιστικές αναπτύξεις.
Με βάση τα κριτήρια που αναφέρονται στην Έκθεση, οι χώροι αυτοί μπορούν να καταλαμβάνουν μέχρι 15.000 τετραγωνικά μέτρα θαλάσσιου χώρου και να διαθέτουν βασικές λιμενικές υποδομές, χώρο στάθμευσης, οδική πρόσβαση, υποδομές υγιεινής και φύλαξης.
Οι έξι χώροι που μπήκαν στο μικροσκόπιο
Η Ελεγκτική αναφέρει ότι το Υπουργικό Συμβούλιο, κατά την περίοδο από τον Ιούνιο του 2018 μέχρι τον Ιανουάριο του 2019, προχώρησε στην κήρυξη έξι θαλάσσιων χώρων ως χώρων ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής.
Οι περιοχές που αναφέρονται στην Έκθεση είναι:
- Αλαμινός, Λάρνακα
- Πέγεια, Πάφος
- Χα Ποτάμι, Κούκλια, Πάφος
- Παχύαμμος, Κάτω Πάφος
- Σοφτάδες, Κίτι, Λάρνακα
- Σοφτάδες, Κίτι, Λάρνακα, για δεύτερη αίτηση
Σύμφωνα με την Έκθεση, σε όλες τις περιπτώσεις είχε αποσταλεί προσχέδιο άδειας στους αιτητές, καλώντας τους να προχωρήσουν στην καταβολή των απαιτούμενων τελών για την εξασφάλιση της άδειας.
Το βασικό εύρημα: Στασιμότητα και δεσμευμένοι χώροι
Η Ελεγκτική αναφέρει ότι οι διοικητικές αδυναμίες έχουν οδηγήσει σε παρατεταμένη στασιμότητα στην αδειοδότηση των χώρων ελλιμενισμού.
Ως συνέπεια, οι θαλάσσιοι χώροι παραμένουν δεσμευμένοι για μεγάλο χρονικό διάστημα υπέρ των αιτητών ή διαχειριστών, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη αδειοδότηση και χωρίς να έχει προχωρήσει η υλοποίηση των αναπτύξεων.
Η Έκθεση σημειώνει ότι η κατάσταση αυτή μπορεί να περιορίζει τη δυνατότητα του κράτους να αξιοποιήσει τους συγκεκριμένους χώρους για άλλους σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, στο πλαίσιο του ευρύτερου θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού.
Το ζήτημα με τα ετήσια τέλη
Στο επίκεντρο της Έκθεσης βρίσκεται και το ζήτημα του Ετήσιου Τέλους Διαχείρισης Χώρου Ελλιμενισμού Σκαφών Αναψυχής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Ελεγκτική, τα ετήσια τέλη που είχαν εκτιμηθεί από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας για τους έξι χώρους ήταν:
- €96.000
- €75.000
- €145.000
- €262.000
- €100.000
- €130.000
Πρόκειται για εκτιμημένα ποσά ετήσιου τέλους ανά χώρο, όπως καταγράφονται στην Έκθεση. Ωστόσο, η υπόθεση δεν είναι απλή, καθώς η Νομική Υπηρεσία γνωμάτευσε ότι η επιβολή του τέλους πριν από τη νόμιμη έναρξη λειτουργίας ενός χώρου θα μπορούσε να θεωρηθεί ιδιαίτερα επαχθές και πιθανώς αντισυνταγματικό μέτρο.
Γι’ αυτό και δεν είναι ορθό να παρουσιαστεί το θέμα ως απλή άρνηση πληρωμής ή ως βέβαιη απώλεια συγκεκριμένου ποσού κάθε χρόνο, χωρίς να ληφθεί υπόψη η γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας.
Τι διαπίστωσε η Ελεγκτική
Η Ελεγκτική καταγράφει ότι, με δεδομένη τη γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας, το ζήτημα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί μέσω νομοθετικής παρέμβασης.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται η ανάγκη να καθοριστεί διαφοροποιημένο, χαμηλότερο ετήσιο τέλος για την περίοδο που μεσολαβεί μέχρι την εξασφάλιση όλων των απαιτούμενων αδειών.
Σύμφωνα με την Έκθεση, παρά το γεγονός ότι είχε υποβληθεί σχετική εισήγηση και είχαν γίνει συζητήσεις στην Επιτροπή Αξιολόγησης, το τροποποιητικό νομοσχέδιο παρέμενε σε εκκρεμότητα.
Η Ελεγκτική κάνει λόγο για διοικητική αδράνεια ως προς την ολοκλήρωση και την αποτελεσματική εφαρμογή της διαδικασίας αδειοδότησης, καθώς και για ανεπαρκή παρακολούθηση της συμμόρφωσης των οικονομικών φορέων με τις υποχρεώσεις τους.
Άδειες με οικονομική αξία πριν από την ολοκλήρωση των έργων
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της Έκθεσης είναι ότι η κατοχή σχετικών αδειών ή δικαιωμάτων μπορεί να δημιουργεί οικονομικό όφελος για τους δικαιούχους.
Στην Έκθεση αναφέρεται ότι η άδεια μπορεί να προσδίδει αξία στην ιδιωτική γη του αιτητή, να προσελκύει επενδυτές ή αγοραστές, αλλά και να αξιοποιείται σε επιχειρηματικές συναλλαγές.
Συγκεκριμένα, καταγράφεται ότι υπήρξαν δύο περιπτώσεις μεταβίβασης αδειών ή σχετικών δικαιωμάτων, με την Ελεγκτική να επισημαίνει ότι αυτό καταδεικνύει πως η άδεια μπορούσε να έχει οικονομική αξία πριν ακόμη ενεργοποιηθεί πλήρως.
Τι εισηγείται η Ελεγκτική
Η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται την άμεση προώθηση τροποποιητικού νομοσχεδίου για τον περί Διαχείρισης Χώρων Ελλιμενισμού Σκαφών Αναψυχής Νόμο.
Μεταξύ άλλων, εισηγείται να θεσπιστεί δυνατότητα καθορισμού διαφοροποιημένου ετήσιου τέλους κατά το στάδιο πριν από την εξασφάλιση όλων των απαιτούμενων αδειών.
Το τέλος αυτό, σύμφωνα με την εισήγηση, θα πρέπει να είναι χαμηλότερο από το τέλος που θα επιβάλλεται μετά την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας, αλλά σε ύψος που να αντανακλά την οικονομική αξία της παραχωρούμενης θαλάσσιας έκτασης.
Η Ελεγκτική εισηγείται επίσης να εισαχθούν πρόνοιες που να επιτρέπουν στην αρμόδια Αρχή να υποβάλλει πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο για αποκήρυξη ενός χώρου, όταν δεν υπάρχει συμμόρφωση με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις και προθεσμίες.
Παράλληλα, εισηγείται να καθοριστεί ανώτατο χρονικό διάστημα κατά το οποίο ένας χώρος μπορεί να παραμένει κηρυγμένος ως χώρος ελλιμενισμού χωρίς ενεργή προώθηση της ανάπτυξής του.
Η θέση του Υφυπουργείου Τουρισμού
Στην απαντητική επιστολή που παρατίθεται αυτούσια στην Έκθεση, το Υφυπουργείο Τουρισμού αναφέρει ότι η ετοιμασία του νομοσχεδίου δεν περιορίστηκε σε απλή τροποποίηση του άρθρου που αφορά την καταβολή του ετήσιου τέλους.
Σύμφωνα με το Υφυπουργείο, προηγήθηκε μελέτη, έγιναν συναντήσεις με εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας και στόχος ήταν να ρυθμιστεί συνολικά το πλαίσιο και να αντιμετωπιστούν κενά, ασάφειες και αδυναμίες που είχαν εντοπιστεί.
Το Υφυπουργείο αναφέρει επίσης ότι το προσχέδιο νομοσχεδίου ή κανονισμών ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2025 και υποβλήθηκε στον νέο Γενικό Διευθυντή στις 16 Ιανουαρίου 2026, ενώ η διαδικασία επηρεάστηκε από αλλαγή στη σύνθεση της Επιτροπής Αξιολόγησης.
Παράλληλα, το Υφυπουργείο σημειώνει ότι το θέμα παρακολουθείται συστηματικά από την αρμόδια αρχή, αλλά η στασιμότητα στην υλοποίηση των έργων αποδίδεται, πέραν του ζητήματος της τροποποίησης του θεσμικού πλαισίου, και στις δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν οι αιτητές ως προς την εξασφάλιση των απαιτούμενων επιμέρους αδειών.
Το συμπέρασμα
Το θέμα που αναδεικνύει η Ελεγκτική δεν αφορά μόνο τα τέλη που δεν καταβάλλονται ή τις καθυστερήσεις στην ανάπτυξη των έργων.
Αφορά κυρίως το πώς δημόσιοι θαλάσσιοι χώροι μπορούν να παραμένουν δεσμευμένοι για χρόνια, χωρίς πλήρη αδειοδότηση, χωρίς ολοκλήρωση των έργων και χωρίς σαφές πλαίσιο συνεπειών σε περίπτωση παρατεταμένης στασιμότητας.
Η Έκθεση καταλήγει στην ανάγκη για ένα πιο ξεκάθαρο και εφαρμόσιμο πλαίσιο, ώστε να προστατεύεται το δημόσιο συμφέρον, να αποφεύγεται η επ’ αόριστον δέσμευση θαλάσσιων περιοχών και να διασφαλίζεται η αποτελεσματική αξιοποίησή τους.
The post Θαλάσσιοι χώροι δεσμευμένοι για χρόνια – Τι εντόπισε η Ελεγκτική appeared first on moneymatters.cy.
