- Ο Ντόναλντ Τραμπ θέτει πλέον στην Τεχεράνη δύο επιλογές: συμφωνία ή «ολοκληρωτική παράδοση».
- Η νέα παρέμβαση αποκαλύπτει βαθιά σύγκρουση αφηγήσεων: η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι διεξάγονται συνομιλίες, ενώ το Ιράν επιμένει ότι οι επαφές αφορούν το Ομάν και την ασφαλή ναυσιπλοΐα.
- Το πραγματικό διακύβευμα παραμένει διπλό: ο έλεγχος της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ και μια δεσμευτική λύση για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Νέο, αυστηρό τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη απηύθυνε ο Ντόναλντ Τραμπ, περιορίζοντας τις επιλογές του Ιράν σε «συμφωνία ή ολοκληρωτική παράδοση» και κατηγορώντας την ιρανική ηγεσία ότι εμφανίζει διαφορετική εικόνα δημοσίως από εκείνη που, κατά τον ίδιο, ισχύει στις παρασκηνιακές επαφές.
Η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου έγινε τη Δευτέρα 3 Αυγούστου μέσω του Truth Social, λιγότερο από δύο ημέρες αφότου ανακοίνωσε την ακύρωση μιας νέας μεγάλης επίθεσης κατά του Ιράν, επικαλούμενος πρόοδο προς συμφωνία. Η απότομη επιστροφή στη σκληρή ρητορική δείχνει πόσο εύθραυστο παραμένει το διπλωματικό παράθυρο.
Η ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ
Δείτε την αυθεντική ανάρτηση στο Truth Social.
Ο Τραμπ χαρακτηρίζει την ιρανική ηγεσία «απίστευτα διπρόσωπη». Υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη ζήτησε συνάντηση, ότι οι συνομιλίες έχουν ήδη αρχίσει και ότι προγραμματίζονται νέες επαφές, την ώρα που Ιρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν δημοσίως πως δεν βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, ισχυρίζεται ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό και ο αποκλεισμός που περιγράφει ως «Τείχος από Ατσάλι των Ηνωμένων Πολιτειών» ελέγχουν πλήρως τη ροή προς το Ιράν. Η διατύπωση αποτελεί πολιτικό και στρατιωτικό ισχυρισμό του ίδιου του Αμερικανού προέδρου και όχι κοινά αποδεκτή περιγραφή του καθεστώτος των Στενών.
Δύο εντελώς διαφορετικές εκδοχές για τις συνομιλίες
Σύμφωνα με την Associated Press, ο Τραμπ υποστήριξε ότι νέες συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης θα άρχιζαν τη Δευτέρα. Η ιρανική πλευρά, ωστόσο, δήλωσε ότι οι επαφές της με το Ομάν αφορούσαν προσωρινή ρύθμιση για την ασφαλή ναυσιπλοΐα και όχι διαπραγμάτευση με την Ουάσιγκτον.
Η διαφωνία δεν είναι απλώς επικοινωνιακή. Καθορίζει ποιος θα μπορέσει να παρουσιάσει μια ενδεχόμενη διευθέτηση ως νίκη. Η Ουάσιγκτον θέλει να αποδείξει ότι η στρατιωτική πίεση ανάγκασε το Ιράν να προσέλθει στο τραπέζι. Η Τεχεράνη, αντίθετα, επιδιώκει να αποφύγει οποιαδήποτε δημόσια εικόνα συνθηκολόγησης υπό απειλή.
Ορμούζ και πυρηνικό πρόγραμμα στο επίκεντρο
Η προηγούμενη ανακοίνωση Τραμπ είχε θέσει ως βασικές προϋποθέσεις το άμεσο και πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό της ιρανικής πυρηνικής απειλής. Η νέα ανάρτηση επαναφέρει αυτούς τους δύο στόχους, αλλά με σαφώς σκληρότερη γλώσσα.
Το Ορμούζ είναι κρίσιμο τόσο για τη στρατιωτική ισορροπία όσο και για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Οποιαδήποτε αμφισβήτηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αυξάνει το κόστος ασφάλισης, περιορίζει τις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων και μεταφέρει άμεσα την ένταση στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Στο πυρηνικό μέτωπο, ο Τραμπ επαναλαμβάνει κατηγορηματικά ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η απαίτηση αυτή μπορεί να μετατραπεί σε επαληθεύσιμο πλαίσιο περιορισμών και επιθεωρήσεων ή αν θα παραμείνει όρος που συνοδεύεται αποκλειστικά από στρατιωτική απειλή.
Διαβάστε επίσης: Στο παρά πέντε: Ο Τραμπ ακύρωσε την επίθεση στο Ιράν – Η παρέμβαση του Κόλπου.
Strategist View
Η φράση «συμφωνία ή ολοκληρωτική παράδοση» ανεβάζει επικίνδυνα τον πήχη, επειδή μετατρέπει μια σύνθετη διαπραγμάτευση σε δημόσιο δίλημμα νικητή και ηττημένου. Μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική πίεση της Ουάσιγκτον, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύει την ιρανική ηγεσία να αποδεχθεί συμβιβασμό χωρίς να εμφανιστεί ότι υποχωρεί.
Η τακτική Τραμπ βασίζεται στη διαρκή εναλλαγή μεταξύ απειλής και αναστολής της επίθεσης. Τις τελευταίες ημέρες, η Ουάσιγκτον πέρασε από την προαναγγελία ισχυρών πληγμάτων στην ακύρωσή τους και τώρα σε ένα νέο τελεσίγραφο. Αυτό διατηρεί την Τεχεράνη υπό πίεση, αλλά αυξάνει και τον κίνδυνο λανθασμένου υπολογισμού.
Η πραγματική δοκιμασία δεν θα είναι η ένταση των αναρτήσεων, αλλά εάν θα υπάρξει ασφαλής και σταθερή διέλευση από το Ορμούζ και επαληθεύσιμη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα. Μέχρι τότε, η διπλωματία και η στρατιωτική κλιμάκωση θα συνεχίσουν να κινούνται παράλληλα.
