Strategist Ai · AI Takeaways
- Το κομματικό μνημόνιο συντονίζει διεκδικήσεις χωρίς να προκηρύσσει δημοψηφίσματα.
- Ξεχωριστή κυβερνητική συμφωνία Σκωτίας και Ουαλίας αφορά χρηματοδότηση και δημόσιες πολιτικές.
- Η ανεξαρτησία Σκωτίας και Ουαλίας διαφέρει από το αίτημα επανένωσης της Ιρλανδίας.
Κοινό μέτωπο απέναντι στο Λονδίνο σχημάτισαν στο Κάρντιφ οι ηγέτες του SNP, του Plaid Cymru και του Σιν Φέιν, υπογράφοντας μνημόνιο για την αυτοδιάθεση και τη διεκδίκηση δημοψηφισμάτων. Η συνάντηση της 14ης Σεπτεμβρίου δίνει οργανωμένη συνέχεια στην προσπάθεια των φιλοανεξαρτησιακών δυνάμεων να αλλάξουν τον συνταγματικό χάρτη του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο Τζον Σουίνι, ο Ρουν απ Ιόρβερθ και η Μισέλ Ο’Νιλ, με τη συμμετοχή της προέδρου του Σιν Φέιν Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ, συνδέουν το αίτημά τους με την ευρωπαϊκή προοπτική. Όπως μεταδίδει το Associated Press, καλούν τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμαστεί για συνταγματική αλλαγή και τοποθετούν το μέλλον των εθνών τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το μήνυμα για το Ουέστμινστερ
«Η εποχή του Ουέστμινστερ φτάνει στο τέλος της», είναι το πολιτικό μήνυμα της διακήρυξης, σύμφωνα με το CNN Greece. Οι συμμετέχοντες ζητούν από το Λονδίνο να διευκολύνει τις δημοκρατικές διαδικασίες που θα επιτρέψουν στους πολίτες να αποφασίσουν για το μέλλον τους.
Η υπογραφή φέρνει τις τρεις κομματικές ηγεσίες πιο κοντά πολιτικά. Δεν προκηρύσσει, ωστόσο, ψηφοφορίες ούτε μεταβάλλει το καθεστώς οποιουδήποτε τμήματος του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι διαφορετικές επιδιώξεις και οι θεσμικές προϋποθέσεις παραμένουν κρίσιμες.
Τρεις διεκδικήσεις, διαφορετικά χρονοδιαγράμματα
Για τη Σκωτία, ο στόχος του SNP είναι ανεξάρτητο κράτος. Ο Σουίνι έθεσε στη συνέντευξη Τύπου ορίζοντα πενταετίας για νέο δημοψήφισμα, σύμφωνα με το CNN Greece.
Στην Ουαλία, το Plaid Cymru κινείται πιο σταδιακά. Το ITV News επισημαίνει ότι το κόμμα έχει αποκλείσει δημοψήφισμα ανεξαρτησίας κατά την τρέχουσα κοινοβουλευτική θητεία, η οποία ολοκληρώνεται το 2030. Η συμμετοχή στη συνάντηση δεν σημαίνει ότι το Κάρντιφ υιοθετεί αυτομάτως το χρονοδιάγραμμα του Εδιμβούργου.
Στη Βόρεια Ιρλανδία, το Σιν Φέιν επιδιώκει επανένωση με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Πρόκειται για διαφορετικό σχέδιο από τη δημιουργία ανεξάρτητου βορειοϊρλανδικού κράτους.
Ποιος μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ψηφοφορία
Η Βιβλιοθήκη της Βουλής των Κοινοτήτων καταγράφει τη βασική διαφορά: για τη Σκωτία και την Ουαλία δεν υπάρχει μηχανισμός αντίστοιχος με εκείνον που προβλέπεται για τη Βόρεια Ιρλανδία. Το 2022, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι το σκωτσέζικο Κοινοβούλιο δεν έχει μονομερώς την εξουσία να νομοθετήσει για δημοψήφισμα ανεξαρτησίας.
Το προηγούμενο του 2014 στηρίχθηκε σε συμφωνημένη μεταβίβαση αρμοδιότητας. Οι Σκωτσέζοι τότε επέλεξαν την παραμονή στην Ένωση με 55,3%, έναντι 44,7% υπέρ της ανεξαρτησίας, όπως καταγράφουν τα επίσημα αποτελέσματα.
Για τη Βόρεια Ιρλανδία, η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής και ο νόμος του 1998 προβλέπουν ότι ο αρμόδιος Βρετανός υπουργός οφείλει να προκηρύξει δημοψήφισμα εάν κρίνει πιθανή πλειοψηφία υπέρ της επανένωσης. Για την υλοποίησή της απαιτείται συγκατάθεση των πολιτών και στις δύο πλευρές του νησιού.
Η απάντηση του Λονδίνου και η παρέμβαση Τραμπ
Η κυβέρνηση του Άντι Μπέρναμ υπερασπίζεται την Ένωση και έχει απορρίψει το ενδεχόμενο νέων δημοψηφισμάτων, όπως μεταφέρει το CNN Greece. Στο μεταξύ, οι θετικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την ιρλανδική επανένωση έδωσαν διεθνή προβολή στο ζήτημα. Η Ο’Νιλ τις παρουσίασε ως ένδειξη ότι η συζήτηση διευρύνεται πέρα από την Ιρλανδία.
Η αμερικανική παρέμβαση προσθέτει πολιτικό βάρος στη δημόσια αντιπαράθεση. Δεν μεταφέρει, όμως, στην Ουάσιγκτον την αρμοδιότητα να αποφασίσει για μια ψηφοφορία ή για το αποτέλεσμά της.
Δύο συμφωνίες στο Κάρντιφ, διαφορετική λειτουργία
Μια κρίσιμη διάκριση προκύπτει από το ρεπορτάζ των David Deans και Cemlyn Davies στο BBC: το κομματικό μνημόνιο συνυπάρχει με ξεχωριστή συμφωνία των κυβερνήσεων Σκωτίας και Ουαλίας. Το επίσημο Cardiff Agreement αφορά συνεργασία στη χρηματοδότηση, στο κόστος ζωής, στην παιδική φτώχεια, στις επενδύσεις και στην ενέργεια.
Η κυβερνητική συμφωνία δεν είναι νομικά δεσμευτική και δεν μεταβάλλει τις θεσμικές αρμοδιότητες. Αναγνωρίζει επίσης ότι η συνεργασία δεν απαιτεί ταυτόσημες πολιτικές. Αυτό επιτρέπει κοινή πίεση προς το Λονδίνο, χωρίς να εξαφανίζει τις διαφορετικές οικονομικές προτεραιότητες των δύο κυβερνήσεων.
Η διάκριση αποτρέπει μια υπεραπλούστευση: η συνάντηση δεν δημιούργησε ενιαία κυβερνητική συμμαχία τριών περιοχών με κοινό σχέδιο αποχώρησης. Συνδύασε κομματικό συντονισμό για το συνταγματικό μέλλον και διμερή κυβερνητική συνεργασία για συγκεκριμένες πολιτικές.
Πού θα κριθεί το κοινό μέτωπο
Η συνεργασία επιτρέπει στους συμμετέχοντες να παρουσιάζουν τις διεκδικήσεις τους ως ευρύτερη αμφισβήτηση του τρόπου διακυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου. Για το Λονδίνο, αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση για την αποκέντρωση θα συνυπάρχει με απαιτήσεις που φτάνουν μέχρι την αποχώρηση.
Η κρίσιμη δοκιμασία θα είναι η κοινωνική πλειοψηφία και η αξιοπιστία της επόμενης ημέρας. Νόμισμα, δημόσια οικονομικά, σύνορα και σχέσεις με την ΕΕ χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις σε κάθε περίπτωση. Το Κάρντιφ έδωσε μια κοινή πολιτική αφετηρία. Η διαδρομή προς οποιαδήποτε συνταγματική αλλαγή θα κριθεί χωριστά, στους θεσμούς και στους ψηφοφόρους.
Φωτογραφία: Oskar Młodziński / Unsplash
