MoneyMatters Ai · AI Takeaways
- Ο Τραμπ υποσχέθηκε 5.000 δολάρια σε κάθε ενήλικο Αμερικανό πολίτη, εάν οι Ρεπουμπλικανοί κρατήσουν Βουλή και Γερουσία.
- Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του James Politi στους Financial Times, η πλήρης εφαρμογή θα διοχέτευε πάνω από 1 τρισ. δολάρια στην οικονομία.
- Δεν έχουν οριστικοποιηθεί τα κριτήρια, η χρηματοδότηση και ο τρόπος ελέγχου της υποχρεωτικής δαπάνης εντός ΗΠΑ.
- Απαιτείται έγκριση του Κογκρέσου. Η εξαγγελία δεν αποτελεί εγκεκριμένο πρόγραμμα πληρωμών.
Μια υπόσχεση για 5.000 δολάρια σε κάθε ενήλικο Αμερικανό πολίτη μπορεί να χωρέσει σε μία προεκλογική ατάκα. Η χρηματοδότησή της, όμως, θα απαιτούσε αποφάσεις με κόστος άνω του 1 τρισ. δολαρίων και συνέπειες για το έλλειμμα, τις τιμές και τον κρατικό δανεισμό.
Ο James Politi, στο ρεπορτάζ του από το Ντάλας για τους Financial Times με τίτλο «How would Donald Trump’s $5,000 voting payout work?», εξετάζει την εξαγγελία του Ντόναλντ Τραμπ και τα μεγάλα κενά της. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποσχέθηκε την καταβολή εφόσον οι Ρεπουμπλικανοί κερδίσουν τις ενδιάμεσες εκλογές και διατηρήσουν τον έλεγχο Βουλής και Γερουσίας.
Πρόκειται για πολιτική υπόσχεση, όχι για εγκεκριμένο πρόγραμμα πληρωμών. Δεν έχουν παρουσιαστεί ολοκληρωμένοι κανόνες, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή συμφωνημένος τρόπος κάλυψης της δαπάνης.
Τι ακριβώς υποσχέθηκε ο Τραμπ
Στην ομιλία του την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, στο συνέδριο των Ρεπουμπλικανών στο Ντάλας, ο Τραμπ χαρακτήρισε την προτεινόμενη παροχή «Trump dividend». Σύμφωνα με τον Politi, μίλησε για κάθε ενήλικο πολίτη και έθεσε έναν πρόσθετο όρο: τα χρήματα θα έπρεπε να δαπανηθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δεν εξήγησε πώς θα ελεγχόταν αυτή η υποχρέωση. Ούτε παρουσίασε εισοδηματικά κριτήρια, διαδικασία αίτησης ή μηχανισμό καταβολής. Η διατύπωση για όλους τους ενήλικους πολίτες δεν σημαίνει ότι δικαιούχοι θα ήταν αποκλειστικά όσοι ψήφιζαν Ρεπουμπλικανούς. Η προϋπόθεση που έθεσε αφορά το εκλογικό αποτέλεσμα.
Ο μεγάλος λογαριασμός πίσω από τα 5.000 δολάρια
Οι FT εκτιμούν ότι η πλήρης εφαρμογή θα διοχέτευε πάνω από 1 τρισ. δολάρια στην αμερικανική οικονομία. Για να γίνει αντιληπτή η κλίμακα, ένας απλός υπολογισμός δείχνει ότι κάθε 10 εκατομμύρια δικαιούχοι θα πρόσθεταν 50 δισ. δολάρια στη δαπάνη. Αυτός είναι αριθμητικός υπολογισμός, όχι επίσημη κοστολόγηση της εξαγγελίας.
Το τελικό ποσό εξαρτάται από το ποιοι θα καλύπτονταν. Άλλο κόστος έχει μια καθολική καταβολή και άλλο μια παροχή με εισοδηματικό όριο. Η διαφορά αυτή θα καθόριζε επίσης πόσο από το ποσό θα κατευθυνόταν σε άμεση κατανάλωση, αποταμίευση ή εξόφληση χρεών.
Η ονομασία «μέρισμα» δεν απαντά στο ερώτημα της χρηματοδότησης. Μια κρατική πληρωμή χρειάζεται έσοδα, ανακατανομή άλλων δαπανών ή δανεισμό. Εάν καλυφθεί με νέο χρέος, το σημερινό διαθέσιμο εισόδημα των δικαιούχων συνοδεύεται από μελλοντικές υποχρεώσεις του Δημοσίου.
Γιατί η χρονική συγκυρία δυσκολεύει το σχέδιο
Ο Politi επισημαίνει ότι τόσο μεγάλες μεταβιβάσεις συνδέονται συνήθως με έκτακτες συνθήκες, όπως βαθιά ύφεση, χρηματοπιστωτική κρίση ή πανδημία. Στην εικόνα που περιγράφει το ρεπορτάζ των FT, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν υψηλό πληθωρισμό, ακριβότερη ενέργεια και αυξανόμενο κόστος δανεισμού, ενώ το δημόσιο χρέος έχει φθάσει τα 40 τρισ. δολάρια.
Σε αυτό το περιβάλλον, μια μεγάλη ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης θα μπορούσε να αυξήσει τη ζήτηση χωρίς αντίστοιχη άμεση αύξηση της προσφοράς. Η πληρωμή θα βοηθούσε τον προϋπολογισμό ενός νοικοκυριού, αλλά μια γενικευμένη άνοδος των τιμών θα περιόριζε μέρος του οφέλους.
Στο ρεπορτάζ του, ο Politi παραθέτει την προειδοποίηση του Marc Goldwein, ανώτερου διευθυντή πολιτικής της μη κομματικής Committee for a Responsible Federal Budget, ότι το σχέδιο θα προκαλούσε μεγάλη αύξηση του ελλείμματος και, κατά την εκτίμησή του, σχεδόν βέβαιη αύξηση του πληθωρισμού. Πρόκειται για αξιολόγηση του οικονομολόγου, όχι για μετρημένη επίπτωση ενός μέτρου που έχει ήδη εφαρμοστεί.
Οι δασμοί και το προηγούμενο των ανεκπλήρωτων υποσχέσεων
Οι FT υπενθυμίζουν ότι ο Τραμπ έχει ήδη υποσχεθεί επιστροφές χρημάτων από τις εξοικονομήσεις του DOGE και πληρωμές συνδεδεμένες με τα έσοδα των δασμών. Σύμφωνα με τον Politi, αυτές οι εξαγγελίες δεν είχαν υλοποιηθεί κατά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ ούτε είχαν μετατραπεί σε συγκεκριμένες προτάσεις του Λευκού Οίκου προς το Κογκρέσο.
Η αναφορά σε μια πηγή εσόδων, άλλωστε, δεν αρκεί για να αποδείξει ότι περισσεύουν χρήματα. Χρειάζεται να υπολογιστεί τι ήδη χρηματοδοτούν αυτά τα έσοδα και ποια άλλη χρήση θα περιοριστεί εάν διοχετευθούν σε επιταγές προς τα νοικοκυριά.
Το Κογκρέσο κρατά το κλειδί
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί απλώς να μετατρέψει την προεκλογική υπόσχεση σε εντολή μαζικών εκταμιεύσεων. Το άρθρο Ι, τμήμα 9, ρήτρα 7 του αμερικανικού Συντάγματος απαιτεί νομοθετικά εγκεκριμένες πιστώσεις για αναλήψεις χρημάτων από το δημόσιο ταμείο. Ο Politi εκτιμά ότι μια μονομερής απόπειρα πληρωμών με προεδρικό διάταγμα θα αντιμετώπιζε σχεδόν βέβαιη συνταγματική αμφισβήτηση.
Ακόμη και μια εκλογική νίκη των Ρεπουμπλικανών δεν εξασφαλίζει αυτομάτως ότι θα ψηφιστεί η δαπάνη. Το ρεπορτάζ καταγράφει ήδη αντιρρήσεις μέσα στο κόμμα από στελέχη που αντιτίθενται στην επέκταση των κρατικών παροχών.
Για τις αγορές, το κρίσιμο βήμα θα είναι η μετάβαση από την εξαγγελία σε κοστολογημένο νομοσχέδιο. Μέχρι να προσδιοριστούν δικαιούχοι, χρηματοδότηση και ημερομηνία πληρωμής, τα 5.000 δολάρια παραμένουν ένα ισχυρό εκλογικό μήνυμα με ανοιχτό δημοσιονομικό λογαριασμό.
Βασική πηγή: Financial Times, «How would Donald Trump’s $5,000 voting payout work?», του James Politi από το Ντάλας. Δημοσιογραφική επεξεργασία και συμπληρωματική οικονομική ανάλυση: MoneyMatters.
The post Υπόσχεση Τραμπ για 5.000 δολάρια: Ο λογαριασμός άνω του 1 τρισ. και τα εμπόδια appeared first on moneymatters.cy.
