Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε τον δρόμο για ελληνικό πρόγραμμα 4,77 δισ. ευρώ έως το 2032, με στόχο να προστατευθούν ευάλωτα νοικοκυριά, χρήστες μεταφορών και πολύ μικρές επιχειρήσεις από το αυξημένο κόστος της πράσινης μετάβασης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα χρήματα θα χρηματοδοτήσουν μόνιμη μείωση δαπανών ή πρόσκαιρες επιδοτήσεις.
- Συνολικός προϋπολογισμός €4,77 δισ. για την περίοδο 2026–2032.
- Η ΕΕ καλύπτει 75%, περίπου €3,57 δισ., και η Ελλάδα τουλάχιστον 25%.
- Περίπου €2,91 δισ. κατευθύνονται σε κτίρια και €1,46 δισ. στις μεταφορές.
- Το ETS2 αφορά πάνω από 1,7 εκατ. νοικοκυριά και 1,4 εκατ. χρήστες μεταφορών.
- Προβλέπεται στήριξη για περίπου 15.550 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Από πού προέρχονται τα χρήματα
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα χρηματοδοτείται από έσοδα της τιμολόγησης άνθρακα και από εθνικές συνεισφορές. Η λογική είναι να επιστρέψει μέρος του κόστους που δημιουργεί η πράσινη μετάβαση σε όσους έχουν τη μικρότερη δυνατότητα να επενδύσουν μόνοι τους σε καθαρότερη κατοικία ή μετακίνηση.
Το ελληνικό σχέδιο είναι το πέμπτο που εγκρίνεται και το πρώτο τέτοιου μεγέθους. Από τα €4,77 δισ., τα €3,57 δισ. αναμένεται να προέλθουν από την ΕΕ. Η εφαρμογή ξεκινά το 2026 και συμπίπτει με την προετοιμασία για το ETS2, το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για κτίρια και οδικές μεταφορές.
Η μεγαλύτερη δεξαμενή είναι τα κτίρια
Περίπου €2,91 δισ. προορίζονται για ενεργειακή απόδοση, ανακαινίσεις, καθαρή θέρμανση και ψύξη και ανανεώσιμες πηγές. Η επιλογή έχει οικονομική βάση: η επιδότηση ενός λογαριασμού τελειώνει σε έναν μήνα, ενώ η μόνωση και η αποδοτική θέρμανση μειώνουν την κατανάλωση για χρόνια.
Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από απλά κριτήρια, γρήγορες εγκρίσεις, διαθεσιμότητα τεχνικών και έλεγχο τιμών. Αν η ζήτηση συναντήσει περιορισμένη προσφορά, μέρος της δημόσιας χρηματοδότησης μπορεί να απορροφηθεί από αυξήσεις κόστους αντί από περισσότερες παρεμβάσεις.
Μετακινήσεις χωρίς να μείνει κανείς πίσω
Στις μεταφορές προβλέπονται περίπου €1,46 δισ.. Μεταξύ των μέτρων είναι λεωφορεία μηδενικών εκπομπών για έως 11.000 μαθητές με ειδικές ανάγκες, βελτίωση προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς και 65 σταθμούς μετρό, κοινωνική μίσθωση καθαρών οχημάτων για 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά και περίπου 4.400 δημόσια σημεία φόρτισης.
Η κοινωνική μίσθωση είναι πιο στοχευμένη από μια οριζόντια επιδότηση αγοράς, επειδή μειώνει το αρχικό κεφάλαιο που χρειάζεται ένα νοικοκυριό. Παραμένει, όμως, το ερώτημα αν θα υπάρχει επαρκής πρόσβαση σε φόρτιση και αν οι δικαιούχοι θα μπορούν να καλύπτουν ασφάλιση, συντήρηση και ηλεκτρικό ρεύμα.
Οι μικρές επιχειρήσεις και ο κίνδυνος γραφειοκρατίας
Περίπου 15.550 πολύ μικρές επιχειρήσεις προβλέπεται να λάβουν στήριξη συνολικού ύψους €373,7 εκατ.. Για μια μικρή επιχείρηση, η ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να βελτιώσει άμεσα το περιθώριο κέρδους. Αν όμως το πρόγραμμα απαιτεί σύνθετους φακέλους, προχρηματοδότηση και μακρές περιόδους αναμονής, θα ευνοήσει όσους διαθέτουν ήδη ρευστότητα.
Το σχέδιο θα κριθεί όχι από το πόσα δισεκατομμύρια εγκρίθηκαν, αλλά από το πόσο μειώθηκαν οι μόνιμοι λογαριασμοί των ευάλωτων. Η πράσινη μετάβαση γίνεται κοινωνικά ανθεκτική όταν χρηματοδοτεί χαμηλότερη κατανάλωση και καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες, όχι όταν περιορίζεται σε επιδόματα που λήγουν μαζί με τον προϋπολογισμό.
The post €4,77 δισ. για σπίτια και μετακινήσεις: Ποιοι μπαίνουν στο νέο κλιματικό σχέδιο appeared first on moneymatters.cy.
