Η άλλη πλευρά της επιτυχίας των φωτοβολταϊκών
Η ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών στην Κύπρο έχει αλλάξει σημαντικά τον ενεργειακό χάρτη της χώρας. Τα τελευταία χρόνια, χιλιάδες κατοικίες και επιχειρήσεις στράφηκαν στην ηλιακή ενέργεια, αυξάνοντας σημαντικά την παραγωγή ηλεκτρισμού από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Η επιτυχία αυτή, ωστόσο, ανέδειξε και ένα νέο πρόβλημα. Κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας, το ηλεκτρικό σύστημα αδυνατεί συχνά να απορροφήσει το σύνολο της παραγόμενης ενέργειας, με αποτέλεσμα να εφαρμόζονται περικοπές παραγωγής.
Για πολλούς ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών, αυτό σημαίνει ότι μέρος της ενέργειας που παράγουν δεν αξιοποιείται ποτέ, επηρεάζοντας άμεσα την απόδοση της επένδυσής τους.
Η απόφαση για εγκατάσταση των πρώτων μεγάλων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας στην Κύπρο θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα βήματα των τελευταίων ετών για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.
Τι ακριβώς θα κάνουν οι μπαταρίες
Οι μπαταρίες αποθήκευσης λειτουργούν ουσιαστικά ως μια μεγάλη ενεργειακή «δεξαμενή».
Σήμερα, όταν παράγεται περισσότερη ενέργεια από όση μπορεί να καταναλώσει ή να απορροφήσει το δίκτυο, η πλεονάζουσα παραγωγή χάνεται. Με τις μπαταρίες, μέρος αυτής της ενέργειας θα αποθηκεύεται και θα μπορεί να χρησιμοποιείται αργότερα, όταν αυξάνεται η ζήτηση ή όταν τα φωτοβολταϊκά δεν παράγουν ηλεκτρισμό.
Αυτό δεν σημαίνει μόνο μεγαλύτερη αξιοποίηση της πράσινης ενέργειας, αλλά και καλύτερη λειτουργία ολόκληρου του ηλεκτρικού συστήματος.
Οι αριθμοί δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος
Η ανάγκη για αποθήκευση γίνεται ολοένα πιο επιτακτική.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής, οι περικοπές ενέργειας από ΑΠΕ ανήλθαν σε περίπου 306 GWh το 2025, έναντι 167 GWh το 2024.
Πρόκειται για αύξηση περίπου 83% μέσα σε μόλις έναν χρόνο, γεγονός που δείχνει ότι η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών προχωρά με ταχύτερο ρυθμό από τις υποδομές που απαιτούνται για τη διαχείριση της παραγόμενης ενέργειας.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, οι 306 GWh αντιστοιχούν στην ετήσια κατανάλωση ηλεκτρισμού δεκάδων χιλιάδων νοικοκυριών. Με άλλα λόγια, πρόκειται για σημαντικές ποσότητες ενέργειας που παράχθηκαν αλλά δεν αξιοποιήθηκαν ποτέ.
Παράλληλα, σε αρκετές περιπτώσεις οι ημερήσιες περικοπές ξεπέρασαν τα 300 MW, ενώ σε ορισμένες ημέρες υψηλής ηλιοφάνειας πλησίασαν ακόμη και τα 400 MW.
Είναι αρκετά τα πρώτα 120 MW;
Την ερχόμενη εβδομάδα υπογράφονται οι συμβάσεις για τα πρώτα κεντρικά συστήματα αποθήκευσης συνολικής ισχύος 120 MW, τα οποία αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία το καλοκαίρι του 2027.
Παρότι πρόκειται για μια σημαντική επένδυση ύψους €50 εκατ., οι αριθμοί δείχνουν ότι τα 120 MW δεν αρκούν από μόνα τους για να εξαλείψουν πλήρως τις περικοπές.
Όταν το σύστημα αντιμετωπίζει περικοπές που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τα 300 MW, είναι προφανές ότι οι πρώτες μπαταρίες αποτελούν μόνο την αρχή.
Ωστόσο, μπορούν να περιορίσουν σημαντικά το πρόβλημα, ιδιαίτερα κατά τις ημέρες όπου οι περικοπές βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα και να δημιουργήσουν τις βάσεις για περαιτέρω ανάπτυξη της αποθήκευσης.
Έρχονται ακόμη μεγαλύτερες επενδύσεις
Η αγορά θεωρεί ότι τα έργα του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς είναι μόνο το πρώτο βήμα.
Η ΑΗΚ έχει ήδη καταθέσει αιτήσεις για δύο έργα αποθήκευσης συνολικής ισχύος 180 MW, ενώ ιδιώτες επενδυτές προωθούν επιπλέον έργα σε διάφορες περιοχές της Κύπρου.
Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΣΜΚ, έχουν κατατεθεί 36 αιτήσεις για συστήματα αποθήκευσης με συνολική ισχύ περίπου 925 MW.
Ο αριθμός αυτός είναι σχεδόν οκταπλάσιος από το πρώτο έργο των 120 MW και δείχνει ότι η αποθήκευση ενέργειας εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες επενδυτικές αγορές του ενεργειακού τομέα.
Τι σημαίνει αυτό για τους λογαριασμούς των νοικοκυριών
Για τα νοικοκυριά που διαθέτουν φωτοβολταϊκά, η μείωση των περικοπών σημαίνει καλύτερη αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας και μεγαλύτερη απόδοση της επένδυσής τους.
Παράλληλα, όσο αυξάνεται η δυνατότητα αποθήκευσης και η αξιοποίηση των ΑΠΕ, τόσο μειώνεται η ανάγκη παραγωγής ηλεκτρισμού από ακριβότερα συμβατικά καύσιμα.
Η αποθήκευση από μόνη της δεν πρόκειται να λύσει άμεσα το πρόβλημα του υψηλού ενεργειακού κόστους, όμως αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε το ηλεκτρικό σύστημα να αξιοποιεί αποτελεσματικότερα την ενέργεια που ήδη παράγεται από τον ήλιο.
MoneyMatters Insight
Η συζήτηση για την ενέργεια στην Κύπρο δεν αφορά πλέον μόνο τα φωτοβολταϊκά. Αφορά όλο και περισσότερο τις μπαταρίες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περικοπές αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από την ανάπτυξη των σχετικών υποδομών, γεγονός που περιορίζει την απόδοση των επενδύσεων που έχουν ήδη πραγματοποιήσει χιλιάδες νοικοκυριά. Οι πρώτες μπαταρίες των 120 MW δεν θα εξαλείψουν το πρόβλημα, αλλά αποτελούν το πρώτο ουσιαστικό βήμα για να σταματήσει να χάνεται πολύτιμη πράσινη ενέργεια και να αυξηθεί η αξία των φωτοβολταϊκών που βρίσκονται ήδη στις στέγες των κυπριακών σπιτιών.
The post Έχετε φωτοβολταϊκά; Τι θα αλλάξει με τις νέες μπαταρίες από το 2027 appeared first on moneymatters.cy.
