Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς την ενίσχυση της στρατηγικής της αυτονομίας, προωθώντας τη δημιουργία των Ευρωπαϊκών Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος Άμυνας (European Defence Projects of Common Interest – EDPCIs), ενός νέου πλαισίου που προβλέπει επενδύσεις συνολικού ύψους περίπου 300 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια.
Η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε στις αρχές Ιουλίου, φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη-μέλη αναπτύσσουν, προμηθεύονται και παράγουν αμυντικά συστήματα, δίνοντας έμφαση στις κοινές ευρωπαϊκές κοινοπραξίες και στη δημιουργία ισχυρότερης αμυντικής βιομηχανικής βάσης.
Πέντε στρατηγικοί τομείς
Τα EDPCIs επικεντρώνονται σε πέντε μεγάλες κατηγορίες αμυντικών δυνατοτήτων που θεωρούνται κρίσιμες για την ασφάλεια της Ευρώπης τις επόμενες δύο δεκαετίες.
Το μεγαλύτερο πρόγραμμα αφορά την προστασία της ανατολικής πτέρυγας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με εκτιμώμενες επενδύσεις 100 δισ. ευρώ έως το 2036.
Ακολουθεί το πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Ολοκληρωμένης Αεράμυνας και Αντιπυραυλικής Άμυνας, ύψους περίπου 80 δισ. ευρώ έως το 2040, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη θαλάσσια και υποθαλάσσια άμυνα, με επενδύσεις 72 δισ. ευρώ.
Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη έργα για τις διαστημικές αμυντικές δυνατότητες, προϋπολογισμού 24 δισ. ευρώ, καθώς και ευρωπαϊκά προγράμματα ανάπτυξης drones και συστημάτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, συνολικής αξίας 5 δισ. ευρώ.
Στόχος η μείωση του κατακερματισμού
Η νέα πρωτοβουλία επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα διαχρονικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής άμυνας: τον μεγάλο αριθμό διαφορετικών εθνικών προγραμμάτων που λειτουργούν παράλληλα, αυξάνοντας το κόστος και μειώνοντας την αποτελεσματικότητα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η ανάπτυξη κοινών συστημάτων θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας, να περιορίσουν τις επικαλύψεις στις προμήθειες και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας απέναντι στους διεθνείς ανταγωνιστές.
Παράλληλα, οι κοινές επενδύσεις αναμένεται να ενισχύσουν την τεχνολογική αυτονομία της Ευρώπης σε τομείς όπου μέχρι σήμερα υπάρχει σημαντική εξάρτηση από προμηθευτές εκτός ΕΕ.
Τα πρώτα κονδύλια έως το 2028
Τα μεγάλα έργα θα ενταχθούν στο European Defence Industry Programme (EDIP), το οποίο εγκρίθηκε στα τέλη του 2025.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προβλέψει αρχική χρηματοδότηση περίπου 325 εκατ. ευρώ μέχρι το 2028, ποσό που θα χρησιμοποιηθεί για την προετοιμασία και την έναρξη των πρώτων έργων.
Στη συνέχεια, τα EDPCIs θα μπορούν να αντλήσουν πρόσθετη χρηματοδότηση τόσο από το EDIP όσο και από το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, εφόσον εγκριθούν από τα κράτη-μέλη.
Ευκαιρίες για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία
Ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους, χαρακτήρισε τα EDPCIs «μία νέα, φιλόδοξη και μακροπρόθεσμη πρωτοβουλία» που θα ενισχύσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Ευρώπης και τη στρατηγική της αυτονομία.
Από ελληνικής πλευράς, ο ευρωβουλευτής Γιάννης Μανιάτης έκανε λόγο για μια σημαντική ευκαιρία τόσο για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, επισημαίνοντας ότι το νέο πλαίσιο χρηματοδότησης μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές προοπτικές συμμετοχής σε ευρωπαϊκές κοινοπραξίες υψηλής τεχνολογίας.
Τα επόμενα βήματα
Η τελική ενεργοποίηση των EDPCIs προϋποθέτει την έγκριση των κρατών-μελών στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μετά την έγκριση, θα καθοριστούν οι συμμετέχουσες χώρες, οι κοινοπραξίες που θα αναλάβουν τα έργα και το ύψος των επενδύσεων για κάθε πρόγραμμα.
Παράλληλα, ήδη εξετάζεται μια δεύτερη γενιά κοινών ευρωπαϊκών έργων που θα αφορά μεταξύ άλλων την κυβερνοάμυνα, τα δίκτυα στρατιωτικής κινητικότητας, τα συστήματα διοίκησης και ελέγχου και την ανάπτυξη ενός ενιαίου Combat Cloud για τις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις.
MoneyMatters Insight
Τα EDPCIs αποτελούν πολύ περισσότερα από ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο. Πρόκειται για μια προσπάθεια δημιουργίας μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, ικανής να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες και να μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από εξωτερικούς προμηθευτές. Εάν το σχέδιο προχωρήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι επενδύσεις των 300 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν όχι μόνο τον αμυντικό κλάδο, αλλά και το ευρωπαϊκό οικοσύστημα υψηλής τεχνολογίας, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για βιομηχανίες, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
The post Η ΕΕ επενδύει 300 δισ. ευρώ στη στρατηγική αυτονομία και την αμυντική τεχνολογία appeared first on moneymatters.cy.
