Η μείωση της τιμής που λαμβάνει ένα τμήμα των εμπορικών φωτοβολταϊκών δεν μπορεί, από μόνη της, να μειώσει κατά 20% τον συνολικό λογαριασμό του ρεύματος. Αυτή είναι η βασική θέση που διατυπώνει ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού, παρεμβαίνοντας εκ νέου στη δημόσια συζήτηση για το υψηλό ενεργειακό κόστος στην Κύπρο.
Στο άρθρο του με τίτλο «Το πραγματικό challenge για φθηνότερο ρεύμα», ο ΣΑΗ υποστηρίζει ότι η ουσιαστική αποκλιμάκωση του κόστους προϋποθέτει αλλαγές σε ολόκληρη την αλυσίδα: παραγωγή, καύσιμα, ΑΠΕ, αποθήκευση, δίκτυα, λειτουργία της αγοράς και δυνατότητα επιλογής του καταναλωτή.
- Ο ΣΑΗ αναφέρει ότι οι επίμαχοι ιδιώτες παραγωγοί ΑΠΕ καλύπτουν περίπου 6,4% της εμπορευμένης ενέργειας, με 262 GWh ηλιακής παραγωγής στην Προημερήσια Αγορά.
- Σε προσομοίωση με τιμή 11 σεντ/kWh, η επίδραση στον συνολικό λογαριασμό εκτιμάται από τον Σύνδεσμο περίπου στο 1,8% και όχι στο 20%.
- Η μέση τιμή κατά τις ώρες ηλιακής παραγωγής στους πρώτους έξι μήνες της αγοράς ήταν, σύμφωνα με τον ΣΑΗ, περίπου €118/MWh ή 11,8 σεντ/kWh.
- Οι περικοπές ΑΠΕ μπορούν να μετατρέψουν ένα χαμηλό τεχνικό κόστος σε αισθητά υψηλότερο πραγματικό οικονομικό κόστος.
- Το σχέδιο του ΣΑΗ περιλαμβάνει φυσικό αέριο, αποτελεσματικό ανταγωνισμό, λιγότερες περικοπές, αποθήκευση, ισχυρότερα δίκτυα, επιλογές για τον καταναλωτή και νέα παραγωγή.
Η αριθμητική του 6,4%
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο Σύνδεσμος, οι ιδιώτες παραγωγοί ΑΠΕ που βρέθηκαν στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης αντιπροσωπεύουν περίπου 6,4% της συνολικά εμπορευμένης ηλεκτρικής ενέργειας. Η ποσότητα αντιστοιχεί σε περίπου 262 GWh ηλιακής ενέργειας στην Προημερήσια Αγορά.
Ο ΣΑΗ υποστηρίζει ότι ένα τόσο περιορισμένο μερίδιο δεν μπορεί αριθμητικά να μετατρέψει μια μείωση της δικής του τιμής σε οριζόντια πτώση 20% στον τελικό λογαριασμό. Σε προσομοίωση που χρησιμοποιεί τιμή 11 σεντ ανά κιλοβατώρα για τη συγκεκριμένη πράσινη ενέργεια, η επίδραση υπολογίζεται περίπου στο 1,8%.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ο λογαριασμός δεν αποτελείται μόνο από τη χονδρική τιμή μιας κατηγορίας παραγωγής. Περιλαμβάνει το κόστος της συμβατικής παραγωγής και των καυσίμων, τις εκπομπές ρύπων, τα δίκτυα, την εξισορρόπηση, τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις και το περιθώριο της προμήθειας.
Τι δείχνουν οι τιμές της ηλιακής παραγωγής
Με βάση τους πρώτους έξι μήνες λειτουργίας της Ανταγωνιστικής Αγοράς, ο Σύνδεσμος αναφέρει ότι η μεσοσταθμική τιμή κατά τις ώρες ηλιακής παραγωγής ήταν περίπου €118 ανά MWh, δηλαδή 11,8 σεντ ανά κιλοβατώρα. Το στοιχείο αυτό, σύμφωνα με τον ΣΑΗ, δεν συνάδει με τον ισχυρισμό ότι η φωτοβολταϊκή ενέργεια πωλείται συστηματικά στα 25 έως 30 σεντ.
Παράλληλα, η ΑΗΚ έχει ήδη τη δυνατότητα, βάσει ρυθμιστικής απόφασης, να προμηθεύεται ενέργεια από ΑΠΕ συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 416 MW στην τιμή των 11 σεντ/kWh.
Οι τιμές και οι όγκοι που επικαλείται ο ΣΑΗ αποτελούν στοιχεία της θέσης του κλάδου και πρέπει να αξιολογούνται μαζί με τα πλήρη δεδομένα της αγοράς. Όπως έχει καταγράψει σε προηγούμενη ανάλυσή του το MoneyMatters, το 6,4% περιγράφει τη συγκεκριμένη ηλιακή ενέργεια στην Προημερήσια Αγορά και όχι το σύνολο της φωτοβολταϊκής παραγωγής της Κύπρου.
Το κόστος που δημιουργούν οι περικοπές
Ο ΣΑΗ διαχωρίζει το θεωρητικό κόστος παραγωγής από το πραγματικό οικονομικό κόστος μιας επένδυσης. Όταν ένα φωτοβολταϊκό πάρκο υφίσταται περικοπές της τάξης του 60% έως 65%, όπως αναφέρει ότι συνέβη την περίοδο Ιανουαρίου έως Μαΐου 2026, μεγάλο μέρος της παραγόμενης ενέργειας δεν μπορεί να πωληθεί.
Με αυτή την παραδοχή, ένα θεωρητικό κόστος 5 έως 7 σεντ/kWh μπορεί να μεταφράζεται σε πραγματικό κόστος 12,5 έως 20 σεντ/kWh. Στην εξίσωση προστίθενται η χρηματοδότηση, η λειτουργία, η συντήρηση, οι απώλειες και οι ώρες με πολύ χαμηλές ή μηδενικές τιμές.
Η αντίφαση είναι εμφανής: η Κύπρος αναζητά φθηνότερο ρεύμα, αλλά ταυτόχρονα απορρίπτει σημαντικές ποσότητες χαμηλού οριακού κόστους πράσινης ενέργειας επειδή το σύστημα δεν διαθέτει επαρκή ευελιξία.
Οι επτά παρεμβάσεις που προτείνει ο ΣΑΗ
Η θεσμική παρέμβαση του Συνδέσμου μεταφέρει τη συζήτηση από την τιμή μιας μόνο τεχνολογίας σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα δράσης. Οι βασικές προτεραιότητες που θέτει είναι:
- Έλευση φυσικού αερίου το συντομότερο δυνατό, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από ακριβότερα συμβατικά καύσιμα.
- Ορθή και αποτελεσματική λειτουργία της Ανταγωνιστικής Αγοράς, με πραγματικό όφελος για συμμετέχοντες και καταναλωτές.
- Μείωση των περικοπών ΑΠΕ, ώστε περισσότερη φθηνή πράσινη ενέργεια να φτάνει στην κατανάλωση.
- Ταχύτερη αδειοδότηση της αποθήκευσης, ιδιαίτερα σε υφιστάμενα πάρκα ΑΠΕ που μπορούν να προσφέρουν άμεσα αποτελέσματα.
- Εκσυγχρονισμός των δικτύων, για μεγαλύτερη ευελιξία και ασφαλή ένταξη νέας παραγωγής.
- Πραγματικές επιλογές για τους καταναλωτές, ώστε ο ανταγωνισμός να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.
- Ένταξη νέας παραγωγικής ισχύος, περιλαμβανομένου του πρώτου ιδιωτικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, τον οποίο ο ΣΑΗ περιγράφει ως έτοιμο αλλά ακόμη εκτός λειτουργίας.
Το συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει ένας μόνο ένοχος ούτε ένας μαγικός αριθμός. Η μείωση του λογαριασμού απαιτεί συντονισμένες αποφάσεις από το κράτος, τους διαχειριστές, τη ρυθμιστική αρχή, τους παραγωγούς και τους προμηθευτές. Η κοινωνική απαίτηση για φθηνότερο ρεύμα είναι πραγματική. Το ίδιο πραγματική πρέπει να γίνει και η εκτέλεση των έργων που μπορούν να το καταστήσουν δυνατό.
The post ΣΑΗ: Οι 7 παρεμβάσεις που μπορούν να φέρουν φθηνότερο ρεύμα appeared first on moneymatters.cy.
