MoneyMatters Series: Πού φεύγουν τα λεφτά μας
Η Λεμεσός είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική πόλη στην Κύπρο όπου το ερώτημα «πού φεύγουν τα λεφτά μας» αποκτά πολύ πρακτική σημασία. Τα ενοίκια έχουν ανέβει, το κόστος της καθημερινότητας παραμένει πιεστικό, οι μετακινήσεις με αυτοκίνητο είναι σχεδόν απαραίτητες για πολλούς και οι μικρές μηνιαίες δαπάνες μαζεύονται πιο γρήγορα απ’ όσο νομίζουμε.
- MoneyMatters Series: Πού φεύγουν τα λεφτά μας
- Το ενοίκιο είναι το πρώτο μεγάλο φίλτρο
- Σενάριο 1: Ένα άτομο που ζει μόνο του
- Σενάριο 2: Ζευγάρι χωρίς παιδιά
- Σενάριο 3: Οικογένεια με δύο παιδιά
- Το supermarket είναι ο δεύτερος μεγάλος λογαριασμός
- Το αυτοκίνητο στη Λεμεσό δεν είναι επιλογή για όλους. Είναι ανάγκη
- Ρεύμα και κλιματιστικά: Ο καλοκαιρινός πολλαπλασιαστής
- Οι μικρές δαπάνες που μηδενίζουν το υπόλοιπο
- Πόσα πρέπει να βγάζεις τελικά;
- Γιατί πολλοί νιώθουν ότι δουλεύουν αλλά δεν προχωρούν
- MoneyMatters View
Στο πλαίσιο της σειράς του MoneyMatters, «Πού φεύγουν τα λεφτά μας», εξετάζουμε αυτή τη φορά το πραγματικό κόστος ζωής στη Λεμεσό. Όχι με θεωρητικούς υπολογισμούς, αλλά με πρακτικά σενάρια για ένα άτομο που ζει μόνο του, ένα ζευγάρι και μια οικογένεια με παιδιά.
Το βασικό ερώτημα είναι απλό: πόσα πρέπει να μπαίνουν καθαρά στο σπίτι κάθε μήνα, ώστε να πληρώνονται τα βασικά έξοδα και να μένει κάτι στην άκρη;
Η απάντηση, δυστυχώς, δεν είναι χαμηλή.
Το ενοίκιο είναι το πρώτο μεγάλο φίλτρο
Στη Λεμεσό, το ενοίκιο είναι το έξοδο που αλλάζει τα πάντα. Μπορεί δύο νοικοκυριά με παρόμοιο εισόδημα να ζουν εντελώς διαφορετικά, απλώς επειδή το ένα πληρώνει €800 ενοίκιο και το άλλο €1.500.
Για ένα άτομο που ζει μόνο του, ένα διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου μπορεί να απορροφήσει μεγάλο μέρος του μισθού. Αν το ενοίκιο είναι €1.000 ή €1.200, τότε ένας καθαρός μισθός €1.400 ή €1.500 δεν αφήνει σχεδόν κανένα πραγματικό περιθώριο. Πριν υπολογιστούν ρεύμα, νερό, internet, supermarket, καύσιμα, ασφάλειες, τηλέφωνο ή κοινωνική ζωή, το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος έχει ήδη φύγει.
Για ζευγάρι, η κατάσταση είναι πιο διαχειρίσιμη μόνο αν υπάρχουν δύο εισοδήματα. Αν ένα ζευγάρι πληρώνει €1.300 ή €1.500 ενοίκιο, χρειάζεται συνολικό καθαρό εισόδημα αρκετά πάνω από €2.500 για να μην ζει οριακά. Αν υπάρχουν παιδιά, το ποσό ανεβαίνει ακόμη περισσότερο.
Το ενοίκιο στη Λεμεσό δεν είναι απλώς ένα έξοδο. Είναι ο παράγοντας που καθορίζει αν ο μήνας βγαίνει ή δεν βγαίνει.
Σενάριο 1: Ένα άτομο που ζει μόνο του
Ας πάρουμε ένα ενδεικτικό σενάριο για ένα άτομο που ζει μόνο του στη Λεμεσό και νοικιάζει ένα μικρό διαμέρισμα.
Αν πληρώνει ενοίκιο περίπου €1.000, ρεύμα και νερό περίπου €120 τον μήνα κατά μέσο όρο, internet και κινητό περίπου €50, supermarket περίπου €300, καύσιμα και μετακινήσεις περίπου €180, ασφάλεια, συντήρηση ή άλλα έξοδα αυτοκινήτου περίπου €80, τότε τα βασικά έξοδα φτάνουν ήδη περίπου τα €1.730.
Και εδώ δεν έχουμε βάλει εξόδους, ρούχα, γιατρούς, φαρμακείο, δώρα, ταξίδια, απρόβλεπτα, συνδρομές ή αποταμίευση.
Αν αυτό το άτομο έχει καθαρό εισόδημα €1.700, ο μήνας δεν βγαίνει πραγματικά. Απλώς μεταφέρεται άγχος από τον έναν μήνα στον άλλο.
Για να ζει πιο άνετα και να μπορεί να βάζει έστω €150 ή €200 στην άκρη, ένα άτομο μόνο του στη Λεμεσό πιθανόν χρειάζεται καθαρό εισόδημα περίπου €2.000 έως €2.300, αν πληρώνει ενοίκιο κοντά στα σημερινά επίπεδα της αγοράς.
Αν το ενοίκιο είναι χαμηλότερο, η εικόνα βελτιώνεται σημαντικά. Αν είναι υψηλότερο, το ποσό ανεβαίνει γρήγορα.
Σενάριο 2: Ζευγάρι χωρίς παιδιά
Για ένα ζευγάρι χωρίς παιδιά, τα πράγματα μπορεί να φαίνονται ευκολότερα, γιατί τα έξοδα μοιράζονται. Όμως και εδώ η Λεμεσός έχει τον τρόπο της να ανεβάζει τον λογαριασμό.
Ας υποθέσουμε ότι ένα ζευγάρι νοικιάζει διαμέρισμα με ενοίκιο €1.300. Προσθέτουμε ρεύμα και νερό περίπου €180, internet και κινητά περίπου €90, supermarket περίπου €500, καύσιμα και μετακινήσεις για δύο άτομα περίπου €300, ασφάλειες και συντήρηση αυτοκινήτων περίπου €180, βασικές έξοδοι, καφέδες και κοινωνική ζωή περίπου €300.
Ο συνολικός λογαριασμός φτάνει περίπου τα €2.850 τον μήνα.
Αν το ζευγάρι έχει συνολικό καθαρό εισόδημα €2.800, πρακτικά δεν μένει τίποτα. Αν προκύψει ένα service, ένας γιατρός, ένα ταξίδι, ένας γάμος ή μια έκτακτη δαπάνη, το budget πιέζεται αμέσως.
Για να υπάρχει πραγματική ανάσα, ένα ζευγάρι χωρίς παιδιά στη Λεμεσό πιθανόν χρειάζεται καθαρό εισόδημα περίπου €3.300 έως €3.800 τον μήνα, ανάλογα με το ενοίκιο, τα αυτοκίνητα και τον τρόπο ζωής.
Αν θέλει και σοβαρή αποταμίευση, το ποσό πρέπει να είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Σενάριο 3: Οικογένεια με δύο παιδιά
Η οικογένεια είναι το πιο δύσκολο σενάριο. Όχι μόνο επειδή τα έξοδα είναι περισσότερα, αλλά επειδή αρκετά από αυτά είναι ανελαστικά. Δεν μπορείς εύκολα να κόψεις το supermarket, τα παιδιά, τα φροντιστήρια, τις δραστηριότητες, τα ρούχα ή τις μετακινήσεις.
Ας πάρουμε μια οικογένεια με δύο παιδιά που νοικιάζει διαμέρισμα ή σπίτι με ενοίκιο €1.700. Προσθέτουμε ρεύμα και νερό περίπου €250, internet και κινητά περίπου €120, supermarket περίπου €850, καύσιμα και μετακινήσεις περίπου €400, ασφάλειες και συντήρηση αυτοκινήτων περίπου €220, σχολικά, δραστηριότητες ή φροντιστήρια περίπου €400, γιατρούς, φαρμακείο και μικρά απρόβλεπτα περίπου €150, καθώς και ένα σχετικά συγκρατημένο ποσό €300 για εξόδους, καφέδες, δώρα και κοινωνικές υποχρεώσεις.
Ο συνολικός λογαριασμός πλησιάζει τα €4.390 τον μήνα.
Αυτό δεν είναι πολυτελές σενάριο. Δεν περιλαμβάνει ακριβές διακοπές, ιδιωτικά σχολεία, μεγάλες αγορές, συχνά ταξίδια ή σοβαρή αποταμίευση.
Για να μπορεί μια οικογένεια με δύο παιδιά να ζει στη Λεμεσό χωρίς να βρίσκεται συνεχώς στο όριο, πιθανόν χρειάζεται καθαρό οικογενειακό εισόδημα τουλάχιστον €4.800 έως €5.500 τον μήνα. Αν το ενοίκιο είναι ψηλότερο ή αν υπάρχουν δάνεια, ιδιωτικά σχολεία ή περισσότερες δραστηριότητες, το απαιτούμενο εισόδημα μπορεί να ξεπεράσει εύκολα τα €6.000.
Το supermarket είναι ο δεύτερος μεγάλος λογαριασμός
Μετά το ενοίκιο, το supermarket είναι συνήθως ο λογαριασμός που πιέζει περισσότερο. Και εδώ υπάρχει μια ψευδαίσθηση. Πολλοί σκέφτονται ότι πήγαν για «λίγα πράγματα», αλλά ο λογαριασμός φτάνει τα €60, €80 ή €100.
Για ένα άτομο, το supermarket μπορεί εύκολα να φτάσει τα €250 έως €350 τον μήνα, αν περιλαμβάνει φαγητό, καθαριστικά, προσωπική φροντίδα και βασικά είδη σπιτιού.
Για ζευγάρι, μπορεί να κινηθεί γύρω στα €450 έως €600.
Για οικογένεια με παιδιά, μπορεί να φτάσει ή να ξεπεράσει τα €800 με σχετική ευκολία, ειδικά αν υπάρχουν σνακ, σχολικά φαγητά, καθαριστικά, πάνες για μικρότερα παιδιά, προϊόντα προσωπικής φροντίδας και πιο συχνές επισκέψεις στο supermarket.
Το πρόβλημα με το supermarket δεν είναι μόνο οι τιμές. Είναι και η συχνότητα. Μια μικρή επίσκεψη κάθε λίγες μέρες μπορεί να κοστίσει περισσότερο από έναν προγραμματισμένο εβδομαδιαίο λογαριασμό.
Το αυτοκίνητο στη Λεμεσό δεν είναι επιλογή για όλους. Είναι ανάγκη
Στη Λεμεσό, για πολλούς, το αυτοκίνητο δεν είναι πολυτέλεια. Είναι πρακτική ανάγκη. Η δουλειά, τα σχολεία, οι δραστηριότητες, οι αποστάσεις και η καθημερινότητα δύσκολα εξυπηρετούνται χωρίς αυτοκίνητο.
Αυτό σημαίνει καύσιμα, ασφάλεια, service, λάστιχα, τέλη, πλύσιμο, parking και απρόβλεπτες βλάβες.
Αν ένα άτομο κινείται καθημερινά με αυτοκίνητο, μπορεί να χρειάζεται €150 έως €250 τον μήνα μόνο για καύσιμα και βασικά έξοδα μετακίνησης. Για ζευγάρι με δύο αυτοκίνητα, το ποσό μπορεί να φτάσει τα €300 ή €400. Για οικογένεια με παιδιά, οι μετακινήσεις μπορούν να γίνουν ακόμη πιο ακριβές, ειδικά αν υπάρχουν δραστηριότητες σε διαφορετικές περιοχές.
Το αυτοκίνητο είναι από τα έξοδα που πολλοί υποτιμούν, γιατί δεν έρχεται πάντα ως ένας ενιαίος λογαριασμός. Έρχεται σε μικρές δόσεις. Λίγο καύσιμο, λίγο service, λίγο λάστιχα, λίγο ασφάλεια, λίγο απρόβλεπτο. Στο τέλος όμως γίνεται μεγάλο ποσό.
Ρεύμα και κλιματιστικά: Ο καλοκαιρινός πολλαπλασιαστής
Στην Κύπρο, και ειδικά στη Λεμεσό, το ρεύμα δεν είναι σταθερό έξοδο όλο τον χρόνο. Το καλοκαίρι, τα κλιματιστικά μπορούν να αλλάξουν εντελώς τον λογαριασμό.
Ένα νοικοκυριό που τον χειμώνα πληρώνει λογικό ποσό, μπορεί τους καλοκαιρινούς μήνες να δει σημαντική αύξηση, ειδικά αν υπάρχουν δύο ή τρία κλιματιστικά που δουλεύουν αρκετές ώρες την ημέρα.
Για ένα άτομο, το ρεύμα μπορεί να είναι διαχειρίσιμο. Για οικογένεια με παιδιά, όμως, όπου χρησιμοποιούνται περισσότερα δωμάτια, περισσότερες συσκευές, πλυντήρια, στεγνωτήρια και κλιματιστικά, το κόστος ανεβαίνει γρήγορα.
Γι’ αυτό το ρεύμα πρέπει να υπολογίζεται σε ετήσια βάση και όχι μόνο με βάση έναν «καλό» μήνα.
Οι μικρές δαπάνες που μηδενίζουν το υπόλοιπο
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι πάντα τα μεγάλα έξοδα. Αυτά τα βλέπουμε. Ξέρουμε το ενοίκιο, ξέρουμε τη δόση, ξέρουμε περίπου το supermarket.
Αυτό που συχνά δεν βλέπουμε είναι οι μικρές δαπάνες που επαναλαμβάνονται.
Καφές απ’ έξω, delivery, μικρές συνδρομές, εφαρμογές, παιδικά δώρα, γενέθλια, φαρμακείο, κομμωτήριο, parking, μικροαγορές, έξοδοι, snacks, online αγορές. Το καθένα μόνο του φαίνεται ασήμαντο. Όλα μαζί μπορούν να φτάσουν τα €200, €300 ή και €500 τον μήνα.
Εδώ ακριβώς κρύβεται το «πού φεύγουν τα λεφτά μας». Όχι πάντα σε κάτι μεγάλο, αλλά σε πολλά μικρά που δεν καταγράφονται.
Πόσα πρέπει να βγάζεις τελικά;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να ισχύει για όλους. Όμως, με βάση τα σημερινά επίπεδα κόστους στη Λεμεσό, μπορούμε να μιλήσουμε για ενδεικτικά καθαρά εισοδήματα.
Ένα άτομο που ζει μόνο του και πληρώνει ενοίκιο πιθανόν χρειάζεται περίπου €2.000 έως €2.300 καθαρά τον μήνα για να μη ζει στο όριο.
Ένα ζευγάρι χωρίς παιδιά χρειάζεται περίπου €3.300 έως €3.800 καθαρά τον μήνα για να καλύπτει τα βασικά και να έχει ένα λογικό περιθώριο.
Μια οικογένεια με δύο παιδιά πιθανόν χρειάζεται από €4.800 έως €5.500 καθαρά τον μήνα, ενώ με υψηλότερο ενοίκιο, δάνεια, ιδιωτικά σχολεία ή αυξημένες δραστηριότητες μπορεί να χρειάζεται πάνω από €6.000.
Αυτά τα ποσά δεν σημαίνουν άνετη ζωή για όλους. Σημαίνουν κυρίως ότι ο μήνας μπορεί να βγαίνει χωρίς συνεχές άγχος και με ένα μικρό περιθώριο για απρόβλεπτα.
Γιατί πολλοί νιώθουν ότι δουλεύουν αλλά δεν προχωρούν
Το πιο πιεστικό συναίσθημα για πολλά νοικοκυριά στη Λεμεσό είναι ότι υπάρχει εισόδημα, αλλά δεν υπάρχει πρόοδος. Ο μισθός μπαίνει, οι λογαριασμοί πληρώνονται και στο τέλος του μήνα μένει ελάχιστο ή τίποτα.
Αυτό συμβαίνει επειδή το κόστος ζωής έχει ανέβει σε κατηγορίες που δεν κόβονται εύκολα. Δεν μπορείς να μη μείνεις κάπου. Δεν μπορείς να μη μετακινηθείς. Δεν μπορείς να μη φας. Δεν μπορείς να μην πληρώσεις ρεύμα. Δεν μπορείς να αγνοήσεις τις ανάγκες των παιδιών.
Όταν τα βασικά απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος, τότε η αποταμίευση γίνεται πολυτέλεια.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο οικονομικό πρόβλημα της καθημερινότητας στη Λεμεσό. Δεν είναι μόνο ότι η ζωή είναι ακριβή. Είναι ότι αφήνει πολύ μικρό χώρο για λάθος, απρόβλεπτο ή μελλοντικό σχεδιασμό.
MoneyMatters View
Η Λεμεσός παραμένει μια πόλη με ευκαιρίες, δυναμική και υψηλή ζήτηση. Όμως για πολλά νοικοκυριά είναι και μια πόλη όπου το κόστος ζωής έχει φτάσει σε επίπεδα που απαιτούν πολύ προσεκτικό μηνιαίο προγραμματισμό.
Στο πλαίσιο της σειράς «Πού φεύγουν τα λεφτά μας», το βασικό συμπέρασμα είναι ότι στη Λεμεσό τα λεφτά φεύγουν πρώτα από το ενοίκιο, μετά από το supermarket, το αυτοκίνητο, το ρεύμα και τέλος από δεκάδες μικρές δαπάνες που δεν φαίνονται μεγάλες αλλά αθροιστικά μηδενίζουν το υπόλοιπο.
Το ερώτημα «πόσα πρέπει να βγάζεις» δεν είναι θεωρητικό. Είναι βαθιά πρακτικό. Γιατί όταν ένα άτομο χρειάζεται περίπου €2.000 καθαρά για να σταθεί μόνο του, ένα ζευγάρι πάνω από €3.000 για να έχει ανάσα και μια οικογένεια κοντά ή πάνω από €5.000 για να μη ζει στο όριο, τότε η συζήτηση για το κόστος ζωής δεν είναι υπερβολή. Είναι καθημερινότητα.
Η λύση δεν βρίσκεται μόνο στον περιορισμό εξόδων. Βρίσκεται και στη μεγαλύτερη διαφάνεια για το πραγματικό κόστος ζωής, στην καλύτερη καταγραφή των μικρών δαπανών, στη στεγαστική πολιτική, στις μετακινήσεις, στην ενέργεια και στη δυνατότητα των νοικοκυριών να βάζουν κάτι στην άκρη.
Γιατί μια πόλη δεν κρίνεται μόνο από το πόσο αναπτύσσεται. Κρίνεται και από το αν οι άνθρωποι που ζουν και εργάζονται σε αυτή μπορούν να βγάλουν τον μήνα χωρίς να μηδενίζει ο λογαριασμός τους.
The post Ζεις στη Λεμεσό; Πόσα πρέπει να βγάζεις για να σου μένουν λεφτά στο τέλος του μήνα appeared first on moneymatters.cy.