Παρά την ισχυρή ανάπτυξη, τα υγιή δημόσια οικονομικά και τη θεαματική βελτίωση του τραπεζικού συστήματος, οι κίνδυνοι για την κυπριακή οικονομία δεν έχουν εξαφανιστεί. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που έστειλαν ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός, ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Χριστόδουλος Πατσαλίδης και ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου Πανίκος Νικολάου κατά την ετήσια γενική συνέλευση του Συνδέσμου Τραπεζών.
Το κοινό συμπέρασμα ήταν ότι η Κύπρος εισέρχεται στο δεύτερο μισό του 2026 με ισχυρότερες βάσεις από ό,τι πριν από μία δεκαετία, ωστόσο οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι διεθνείς οικονομικές αναταράξεις και οι λεγόμενοι «μαύροι κύκνοι» εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρές απειλές.
Ανάπτυξη πάνω από την Ευρώπη
Η κυπριακή οικονομία συνεχίζει να παρουσιάζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρά τις πιέσεις από τις διεθνείς συγκρούσεις, το ενεργειακό κόστος και την αβεβαιότητα στις αγορές.
Ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι η οικονομία αναπτύχθηκε κατά 3,8% το 2025, επίδοση σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ οι προβλέψεις για το 2026 παραμένουν θετικές.
Την ίδια στιγμή, η ανεργία βρίσκεται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει περίπου στο 50% του ΑΕΠ μέχρι το τέλος της χρονιάς, ενισχύοντας τη δημοσιονομική εικόνα της χώρας.
Ωστόσο, τόσο το Υπουργείο Οικονομικών όσο και η Κεντρική Τράπεζα υπογράμμισαν ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο, με τις γεωπολιτικές εντάσεις να μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τον τουρισμό, τις επενδύσεις, το εμπόριο και την κατανάλωση.
Οι «μαύροι κύκνοι» που ανησυχούν την Κεντρική Τράπεζα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας στην έννοια των «μαύρων κύκνων», δηλαδή σε απρόβλεπτα γεγονότα υψηλού αντίκτυπου που μπορούν να ανατρέψουν απότομα τα οικονομικά δεδομένα.
Ο κ. Πατσαλίδης προειδοποίησε ότι η σημερινή θετική εικόνα δεν πρέπει να δημιουργεί αίσθημα εφησυχασμού, καθώς το παγκόσμιο περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη αβεβαιότητα και κινδύνους που δύσκολα μπορούν να προβλεφθούν.
Για τον λόγο αυτό, η Κεντρική Τράπεζα εξετάζει πρόσθετα μέτρα θωράκισης του τραπεζικού συστήματος, μεταξύ των οποίων και η ενεργοποίηση του Αποθέματος Ασφαλείας για τον Συστημικό Κίνδυνο (Systemic Risk Buffer).
Οι τράπεζες στην καλύτερη θέση των τελευταίων δεκαετιών
Παρά τις προειδοποιήσεις, η εικόνα του τραπεζικού συστήματος παρουσιάζεται ιδιαίτερα θετική.
Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 ανήλθε στο 25,1% τον Μάρτιο του 2026, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, η κερδοφορία του τραπεζικού τομέα προσέγγισε το €1 δισ. το 2025, ενώ οι κυπριακές τράπεζες διατηρούν υψηλή ρευστότητα και ισχυρούς δείκτες χρηματοοικονομικής αντοχής.
Ο Χριστόδουλος Πατσαλίδης χαρακτήρισε τα σημερινά θεμελιώδη μεγέθη ως τα ισχυρότερα στην ιστορία του κυπριακού τραπεζικού συστήματος.
Παρόλα αυτά, προειδοποίησε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως η μεγάλη συγκέντρωση του τραπεζικού τομέα και η εξάρτηση από καταθέσεις άμεσης πρόσβασης.
Εκποιήσεις: Νέο πεδίο ανησυχίας
Σημαντικό μέρος των παρεμβάσεων αφορούσε τις πρόσφατες αλλαγές στο πλαίσιο των εκποιήσεων.
Τόσο η Κεντρική Τράπεζα όσο και το Υπουργείο Οικονομικών εξέφρασαν ανησυχίες ότι οι νομοθετικές παρεμβάσεις που συζητούνται ενδέχεται να επηρεάσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, πιθανή αποδυνάμωση του πλαισίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε:
- Αυστηρότερα κριτήρια δανεισμού
- Υψηλότερα επιτόκια στεγαστικών δανείων
- Περιορισμό της πιστωτικής επέκτασης
- Ενίσχυση των στρατηγικών κακοπληρωτών
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη εκφράσει επιφυλάξεις για τις αλλαγές, επισημαίνοντας ότι ενδέχεται να δημιουργήσουν νέους κινδύνους για το τραπεζικό σύστημα.
Τα ΜΕΔ έφυγαν από τις τράπεζες, όχι από την οικονομία
Ένα ακόμη σημαντικό θέμα είναι η πορεία των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Στους ισολογισμούς των τραπεζών τα ΜΕΔ έχουν περιοριστεί στο 3,2%, επίπεδο συγκρίσιμο με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και σαφώς χαμηλότερο από τα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας.
Ωστόσο, το πρόβλημα δεν έχει εξαφανιστεί από την οικονομία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, περίπου €18,2 δισ. προβληματικών δανείων εξακολουθούν να βρίσκονται σε εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων και διαχείρισης χρέους.
Το ποσό αυτό συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό βάρος για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και μια πρόκληση για τη συνολική οικονομική σταθερότητα.
MoneyMatters Insight
Η κυπριακή οικονομία βρίσκεται σήμερα σε σαφώς καλύτερη θέση σε σχέση με την περίοδο μετά την τραπεζική κρίση του 2013. Η ανάπτυξη παραμένει ισχυρή, οι τράπεζες είναι καλύτερα κεφαλαιοποιημένες από ποτέ και το δημόσιο χρέος ακολουθεί καθοδική πορεία. Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις για «μαύρους κύκνους» δείχνουν ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν βρίσκεται πλέον στο εσωτερικό της οικονομίας, αλλά στο εξωτερικό περιβάλλον. Σε έναν κόσμο γεμάτο γεωπολιτικές συγκρούσεις, ενεργειακές αναταράξεις και απρόβλεπτα γεγονότα, η διατήρηση της σταθερότητας μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με την επίτευξη της ανάπτυξης.
The post Εκποιήσεις, ΜΕΔ και γεωπολιτική αβεβαιότητα στο επίκεντρο της τραπεζικής ατζέντας appeared first on moneymatters.cy.
