MoneyMatters Series: Πού φεύγουν τα λεφτά μας
Υπάρχουν έξοδα που τα βλέπουμε καθαρά και έξοδα που περνούν σχεδόν απαρατήρητα. Το ενοίκιο, το ρεύμα, το αυτοκίνητο και το supermarket τα υπολογίζουμε. Ξέρουμε ότι είναι μεγάλα έξοδα και τα περιμένουμε. Υπάρχουν όμως και οι μικρές καθημερινές συνήθειες που δεν μοιάζουν επικίνδυνες, ακριβώς επειδή φαίνονται μικρές.
- MoneyMatters Series: Πού φεύγουν τα λεφτά μας
- Ο καφές των €3 δεν είναι πάντα μόνο €3
- Όταν μπαίνει και δεύτερος καφές
- Το snack που διπλασιάζει τον λογαριασμό
- Delivery καφές: Η ευκολία που κοστίζει
- Ο καφές στο γραφείο και το «δεν προλαβαίνω»
- Το ετήσιο ποσό που αλλάζει την εικόνα
- Δεν χρειάζεται να κόψεις τον καφέ. Χρειάζεται να τον μετρήσεις
- Το μικρό budget του καφέ
- Όταν ένα ζευγάρι αγοράζει καθημερινά καφέ
- Γιατί δεν το προσέχουμε
- MoneyMatters View
Ένας καφές των €3 ή €3,50 δεν φαίνεται μεγάλο ποσό. Είναι μέρος της ρουτίνας. Πριν τη δουλειά, στο γραφείο, στον δρόμο, μετά το σχολείο των παιδιών, στο διάλειμμα, στην απογευματινή βόλτα. Όμως όταν αυτή η μικρή αγορά επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε μέρα, γίνεται κανονική μηνιαία δαπάνη.
Στο πλαίσιο της σειράς του MoneyMatters, «Πού φεύγουν τα λεφτά μας», κοιτάζουμε αυτή τη φορά τον καθημερινό καφέ. Όχι για να πούμε στον κόσμο να σταματήσει να πίνει καφέ, αλλά για να δείξουμε πώς ένα μικρό ποσό μπορεί να γίνει σημαντικός λογαριασμός στο τέλος του μήνα.
Ο καφές των €3 δεν είναι πάντα μόνο €3
Ας ξεκινήσουμε από το πιο απλό σενάριο. Ένας καφές την ημέρα, με κόστος περίπου €3, για 30 μέρες, σημαίνει €90 τον μήνα.
Αν ο καφές κοστίζει €3,50, τότε το μηνιαίο κόστος ανεβαίνει στα €105.
Αν κοστίζει €4, φτάνει τα €120 τον μήνα.
Με απλά λόγια, μια καθημερινή συνήθεια που μοιάζει μικρή μπορεί να αντιστοιχεί σε έναν λογαριασμό τηλεφώνου, σε μέρος του supermarket, σε καύσιμα εβδομάδων ή σε μια μικρή δόση κάρτας.
Και αυτό είναι μόνο το βασικό σενάριο. Ένας καφές την ημέρα. Χωρίς delivery, χωρίς δεύτερο καφέ, χωρίς snack, χωρίς νερό, χωρίς κάτι «μικρό» δίπλα.
Όταν μπαίνει και δεύτερος καφές
Για αρκετούς, ο καφές δεν είναι μόνο πρωινή συνήθεια. Υπάρχει και ο απογευματινός καφές, ο καφές στη βόλτα, ο καφές μετά το φαγητό, ο καφές στο αυτοκίνητο ή στο γραφείο.
Αν κάποιος αγοράζει δύο καφέδες την ημέρα, με μέση τιμή €3, τότε το ημερήσιο κόστος είναι €6.
Σε έναν μήνα, αυτό σημαίνει €180.
Αν οι καφέδες κοστίζουν €3,50 ο καθένας, το ποσό ανεβαίνει στα €210 τον μήνα.
Σε ετήσια βάση, μιλάμε για €2.160 έως €2.520.
Εκεί η συζήτηση αλλάζει. Δεν μιλάμε πια για «ένα μικρό καφεδάκι». Μιλάμε για ένα ποσό που μπορεί να πλησιάσει το κόστος ενός ταξιδιού, μιας ασφάλειας αυτοκινήτου, ενός σημαντικού λογαριασμού ή μέρους των ετήσιων εξόδων ενός νοικοκυριού.
Το snack που διπλασιάζει τον λογαριασμό
Σπάνια ο καφές μένει μόνος του. Πολλές φορές μπαίνει μαζί ένα κρουασάν, ένα σάντουιτς, μια μπάρα, ένα μπουκάλι νερό, ένας χυμός ή κάτι μικρό «για τον δρόμο».
Αν ο καφές κοστίζει €3,50 και μαζί μπει ένα snack των €2,50, τότε το σύνολο φτάνει τα €6.
Αν αυτό γίνεται 20 εργάσιμες μέρες τον μήνα, το κόστος είναι €120.
Αν γίνεται σχεδόν καθημερινά, μπορεί να φτάσει τα €180 τον μήνα.
Και αν σε αυτό προστεθεί και δεύτερος καφές μέσα στην ημέρα, τότε το ποσό μπορεί να περάσει εύκολα τα €200 τον μήνα.
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι ο καταναλωτής σπάνια το νιώθει έτσι. Δεν πληρώνει €200 μαζεμένα. Πληρώνει €5, €6 ή €7 κάθε φορά. Και επειδή το ποσό είναι μικρό, δεν καταγράφεται εύκολα ως πραγματική δαπάνη.
Delivery καφές: Η ευκολία που κοστίζει
Ο καφές μέσω delivery μπορεί να αλλάξει εντελώς τον λογαριασμό. Η αρχική τιμή μπορεί να είναι €3 ή €3,50, αλλά στο τέλος προστίθενται πιθανές χρεώσεις υπηρεσίας, μεταφορικά, μικρή παραγγελία ή φιλοδώρημα.
Έτσι, ένας καφές που στο κατάστημα κοστίζει €3,50 μπορεί μέσω delivery να φτάσει τα €5, €6 ή και περισσότερο, ανάλογα με την πλατφόρμα, την απόσταση και το συνολικό καλάθι.
Αν κάποιος παραγγέλνει καφέ delivery 20 φορές τον μήνα και το τελικό κόστος κάθε παραγγελίας είναι €5,50, τότε πληρώνει €110 τον μήνα.
Αν μαζί μπαίνει και κάτι φαγώσιμο, το ποσό μπορεί να φτάσει πολύ πιο ψηλά.
Η ευκολία έχει αξία. Αλλά έχει και κόστος. Και αυτό το κόστος είναι συχνά μεγαλύτερο από όσο φαίνεται στην αρχική τιμή του καφέ.
Ο καφές στο γραφείο και το «δεν προλαβαίνω»
Για πολλούς εργαζόμενους, ο καφές απ’ έξω δεν είναι μόνο απόλαυση. Είναι μέρος της εργασιακής καθημερινότητας. Είναι η στάση πριν το γραφείο, η παραγγελία με συναδέλφους, το διάλειμμα από την πίεση ή η μικρή ανταμοιβή μέσα στη μέρα.
Αυτό κάνει το έξοδο πιο δύσκολο να κοπεί, γιατί δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι και κοινωνικό, ψυχολογικό, λειτουργικό.
Αν όμως κάποιος θέλει να καταλάβει πού φεύγουν τα λεφτά του, πρέπει να βάλει και αυτό στη λίστα. Όχι με ενοχές, αλλά με καθαρή εικόνα.
Αν ο καθημερινός καφές κοστίζει €100 ή €150 τον μήνα, τότε είναι κανονική κατηγορία budget. Όπως το κινητό, το internet ή τα καύσιμα.
Το ετήσιο ποσό που αλλάζει την εικόνα
Το μεγαλύτερο σοκ δεν έρχεται όταν κοιτάξεις τον καφέ ανά ημέρα. Έρχεται όταν τον δεις ανά χρόνο.
Ένας καφές των €3 κάθε μέρα σημαίνει περίπου €1.080 τον χρόνο.
Ένας καφές των €3,50 κάθε μέρα σημαίνει περίπου €1.260 τον χρόνο.
Ένας καφές των €4 κάθε μέρα σημαίνει περίπου €1.440 τον χρόνο.
Αν προστεθεί snack ή δεύτερος καφές, το ποσό μπορεί να φτάσει τις €2.000 ή και περισσότερο.
Και τότε το ερώτημα γίνεται διαφορετικό. Δεν είναι «να πάρω καφέ ή όχι;». Είναι «ξέρω ότι αυτή η συνήθεια μου κοστίζει πάνω από €1.000 τον χρόνο;».
Αν η απάντηση είναι ναι και το επιλέγω συνειδητά, τότε είναι προσωπική επιλογή. Αν η απάντηση είναι όχι, τότε ίσως είναι ένας από τους λόγους που στο τέλος του μήνα δεν μένει τίποτα.
Δεν χρειάζεται να κόψεις τον καφέ. Χρειάζεται να τον μετρήσεις
Το άρθρο αυτό δεν είναι οδηγός στέρησης. Δεν χρειάζεται να σταματήσει κανείς τον καφέ απ’ έξω αν τον απολαμβάνει ή αν είναι μέρος της καθημερινότητάς του.
Το θέμα είναι να ξέρει τι πληρώνει.
Μια πρακτική λύση είναι να περιοριστεί ο καφές απ’ έξω σε συγκεκριμένες μέρες. Για παράδειγμα, αντί για κάθε μέρα, 3 φορές την εβδομάδα. Αν ένας καφές κοστίζει €3,50, τότε το κόστος πέφτει από περίπου €105 τον μήνα σε περίπου €42.
Η διαφορά είναι €63 τον μήνα ή περίπου €756 τον χρόνο.
Άλλη λύση είναι να εναλλάσσεται ο καφές απ’ έξω με καφέ από το σπίτι ή το γραφείο. Ακόμη και αν δεν κοπεί πλήρως, η μείωση της συχνότητας έχει σημαντικό αποτέλεσμα.
Το μικρό budget του καφέ
Ένας τρόπος να ελεγχθεί η δαπάνη είναι να μπει συγκεκριμένο μηνιαίο budget για καφέ. Για παράδειγμα, €50 ή €60 τον μήνα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα πάρει κάποιος καφέ. Σημαίνει ότι ξέρει πόσο χώρο δίνει σε αυτή τη συνήθεια μέσα στον μήνα.
Αν το budget τελειώσει, τότε είτε μειώνεται η συχνότητα είτε γίνεται πιο συνειδητή επιλογή. Αυτό βοηθά ιδιαίτερα όσους νιώθουν ότι τα μικρά έξοδα ξεφεύγουν χωρίς να το καταλάβουν.
Το ίδιο μπορεί να γίνει και με άλλα μικρά καθημερινά έξοδα: snacks, delivery, subscriptions, μικροαγορές, καύσιμα, καφές, φαρμακείο.
Όταν ένα ζευγάρι αγοράζει καθημερινά καφέ
Αν μιλάμε για ζευγάρι, τα ποσά διπλασιάζονται. Δύο άτομα που παίρνουν από έναν καφέ των €3,50 κάθε μέρα πληρώνουν περίπου €210 τον μήνα.
Σε έναν χρόνο, αυτό είναι περίπου €2.520.
Αν μπαίνει και snack μερικές φορές την εβδομάδα, το ποσό μπορεί να αυξηθεί σημαντικά.
Για μια οικογένεια που ήδη πληρώνει ενοίκιο, supermarket, παιδιά, δραστηριότητες, καύσιμα και ρεύμα, τα €200 τον μήνα σε καφέδες μπορεί να είναι η διαφορά ανάμεσα στο «βάζω κάτι στην άκρη» και στο «πάλι δεν έμεινε τίποτα».
Γιατί δεν το προσέχουμε
Δεν προσέχουμε τον καφέ γιατί είναι μικρή συναλλαγή. Συνήθως πληρώνεται με κάρτα, κινητό ή μετρητά χωρίς σκέψη. Δεν πονά όσο ένας λογαριασμός €150 ή μια δόση €300.
Όμως οι μικρές συναλλαγές είναι ύπουλες ακριβώς επειδή δεν πονάνε τη στιγμή που γίνονται.
Το ίδιο ισχύει με το delivery fee, τα μικρά subscriptions, το parking, τα snacks, τα app purchases και τις αυθόρμητες online αγορές. Όλα μοιάζουν μικρά. Όλα όμως μαζί εξηγούν γιατί ο λογαριασμός μηδενίζει.
MoneyMatters View
Ο καθημερινός καφές είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της σειράς «Πού φεύγουν τα λεφτά μας». Όχι επειδή είναι κακός. Όχι επειδή πρέπει να τον κόψουμε. Αλλά επειδή δείχνει πώς μια μικρή, επαναλαμβανόμενη συνήθεια μπορεί να γίνει μεγάλη ετήσια δαπάνη.
Ένας καφές την ημέρα μπορεί να κοστίζει €90 έως €120 τον μήνα. Με δεύτερο καφέ, delivery ή snack, το ποσό μπορεί να περάσει τα €200. Σε ετήσια βάση, αυτό μπορεί να σημαίνει πάνω από €1.000, €1.500 ή και €2.000.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν αξίζει ο καφές. Το ερώτημα είναι αν ξέρουμε πόσο μας κοστίζει.
Γιατί στο τέλος του μήνα, τα λεφτά δεν φεύγουν πάντα από τις μεγάλες αποφάσεις. Πολλές φορές φεύγουν από μικρές καθημερινές κινήσεις που δεν μπήκαν ποτέ στο budget.
The post Ο καφές των €3 που γίνεται €120 τον μήνα: Πού φεύγουν τα λεφτά μας κάθε πρωί appeared first on moneymatters.cy.