Του Πόλυ Κουρουσίδη
Το στεγαστικό ζήτημα έχει πλέον εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις της χώρας. Για χιλιάδες νέους ανθρώπους, νέα ζευγάρια και οικογένειες, η απόκτηση ή ακόμη και η ενοικίαση μιας αξιοπρεπούς κατοικίας αποτελεί έναν ολοένα και πιο δύσκολο στόχο.
Η συνεχής αύξηση των τιμών, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών και η αβεβαιότητα που επικρατεί στην αγορά δημιουργούν ένα περιβάλλον που απαιτεί υπεύθυνες πολιτικές αποφάσεις και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, η δημόσια συζήτηση γύρω από το στεγαστικό οφείλει να χαρακτηρίζεται από σοβαρότητα, τεκμηρίωση και ρεαλισμό. Η αγωνία των πολιτών είναι απολύτως δικαιολογημένη και η Πολιτεία έχει υποχρέωση να δώσει ουσιαστικές λύσεις. Οι λύσεις αυτές, όμως, δεν μπορούν να βασίζονται σε προσεγγίσεις που δημιουργούν πρόσκαιρες εντυπώσεις ή καλλιεργούν την αντίληψη ότι ένα σύνθετο πρόβλημα μπορεί να επιλυθεί με μία μόνο νομοθετική παρέμβαση.
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στην προσφορά
Η πραγματική αιτία της στεγαστικής κρίσης είναι η ανισορροπία ανάμεσα στη ζήτηση και στην προσφορά κατοικιών. Όσο οι διαθέσιμες κατοικίες παραμένουν λιγότερες από τις ανάγκες της κοινωνίας, τόσο οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται και η πρόσβαση στην κατοικία θα γίνεται δυσκολότερη.
Επομένως, η ουσιαστική απάντηση δεν βρίσκεται σε μέτρα που επιχειρούν να ελέγξουν διοικητικά την αγορά, αλλά σε πολιτικές που αυξάνουν το στεγαστικό απόθεμα και δημιουργούν περισσότερες επιλογές για τους πολίτες.
Αυτό προϋποθέτει:
- ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης,
- περιορισμό της γραφειοκρατίας,
- αξιοποίηση της δημόσιας γης για ανάπτυξη προσιτής κατοικίας,
- στοχευμένα στεγαστικά προγράμματα,
- ένα σταθερό επενδυτικό περιβάλλον που θα ενθαρρύνει την κατασκευή νέων κατοικιών και την ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων.
Μόνο μέσα από μια τέτοια ολοκληρωμένη στρατηγική μπορεί να αυξηθεί η προσφορά και να δημιουργηθούν οι συνθήκες για ουσιαστική αποκλιμάκωση του κόστους στέγασης.
Οι διοικητικοί περιορισμοί μπορεί να ενισχύσουν την πίεση
Αντίθετα, οι προτάσεις που στηρίζονται σε διοικητικούς περιορισμούς της αγοράς παρουσιάζονται συχνά ως εύκολες και άμεσες λύσεις, χωρίς όμως να αντιμετωπίζουν την πραγματική ρίζα του προβλήματος.
Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι όταν περιορίζεται τεχνητά η απόδοση μιας επένδυσης, μειώνονται τα κίνητρα για νέες αναπτύξεις, αναβάλλονται επενδύσεις και περιορίζονται οι ανακαινίσεις. Τελικά, μειώνεται ακόμη περισσότερο ο αριθμός των κατοικιών που προσφέρονται για μακροχρόνια ενοικίαση. Το αποτέλεσμα είναι να ενισχύεται η πίεση στην αγορά αντί να εκτονώνεται.
Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις δημιουργούν στρεβλά κίνητρα. Οι ιδιοκτήτες γίνονται περισσότερο επιλεκτικοί στην επιλογή ενοικιαστών, αρκετοί στρέφονται σε άλλες μορφές αξιοποίησης των ακινήτων τους, ενώ η συνολική αβεβαιότητα λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους θα μπορούσαν να επενδύσουν στην αγορά κατοικίας.
Στο τέλος, οι συνέπειες μεταφέρονται στους ίδιους τους πολίτες που αναζητούν προσιτή στέγη, καθώς οι διαθέσιμες επιλογές μειώνονται ακόμη περισσότερο.
Η στεγαστική πολιτική είναι ζήτημα εθνικής σημασίας
Η στεγαστική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται με ορίζοντα τις επόμενες δημοσκοπήσεις ούτε να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της πολιτικής επικαιρότητας.
Αποτελεί ζήτημα εθνικής σημασίας, καθώς επηρεάζει την κοινωνική συνοχή, τη δημογραφική προοπτική, την οικονομική ανάπτυξη και, τελικά, την ποιότητα ζωής μιας ολόκληρης γενιάς. Για τον λόγο αυτό απαιτεί συνέπεια, συνέχεια και αποφάσεις που θα παράγουν μετρήσιμα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου.
Το δικαίωμα στη στέγη αποτελεί θεμελιώδη κοινωνική υποχρέωση της Πολιτείας. Η εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης, όμως, δεν επιτυγχάνεται με πολιτικές που υπόσχονται γρήγορες λύσεις χωρίς να αντιμετωπίζουν τις πραγματικές αιτίες της κρίσης.
Επιτυγχάνεται με ένα συνεκτικό σχέδιο που θα αυξάνει την προσφορά κατοικιών, θα στηρίζει ουσιαστικά τους νέους ανθρώπους και θα διαμορφώνει συνθήκες μιας υγιούς και βιώσιμης αγοράς.
Το στεγαστικό, επομένως, δεν χρειάζεται άλλους πειραματισμούς. Χρειάζεται πολιτική ωριμότητα, θεσμική υπευθυνότητα και μεταρρυθμίσεις που θα αντέξουν στον χρόνο, ώστε η πρόσβαση σε μια αξιοπρεπή κατοικία να πάψει να αποτελεί προνόμιο και να επανέλθει ως μια ρεαλιστική προοπτική για κάθε νέο άνθρωπο και κάθε οικογένεια.
Διαβάστε επίσης από τον Πόλυ Κουρουσίδη:
The post Το στεγαστικό χρειάζεται λύσεις, όχι πειραματισμούς | Του Πόλυ Κουρουσίδη appeared first on moneymatters.cy.
