Σε μια εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και να επηρεάσει άμεσα τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν φέρονται να κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, με την επίσημη τελετή υπογραφής να προγραμματίζεται για τις 19 Ιουνίου στην Ελβετία.
Την ανακοίνωση έκανε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος διαδραμάτισε ρόλο διαμεσολαβητή στις συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία προβλέπει τον «άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, σηματοδοτώντας μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές εξελίξεις των τελευταίων ετών.
Τραμπ: «Αφήστε το πετρέλαιο να ρεύσει»
Λίγη ώρα αργότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε την επίτευξη συμφωνίας με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social.
«Η Συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί. Συγχαρητήρια σε όλους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε παράλληλα ότι εξουσιοδοτεί το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς επιβολή διοδίων, ενώ εγκρίνει και την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Η φράση με την οποία έκλεισε την ανάρτησή του αποτυπώνει και τη σημασία της συμφωνίας για τις αγορές:
«Πλοία του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας. Αφήστε το πετρέλαιο να ρεύσει».
Τι προβλέπει το πλαίσιο της συμφωνίας
Αν και το πλήρες κείμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, πληροφορίες που είχαν μεταδώσει προηγουμένως διεθνή μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι το πλαίσιο περιλαμβάνει:
- Άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για τη διεθνή ναυσιπλοΐα
- Τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων
- Παράταση της εκεχειρίας στην περιοχή
- Έναρξη νέου κύκλου διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
- Σταδιακή αποκλιμάκωση στρατιωτικών ενεργειών σε περιφερειακά μέτωπα
Η σκιά του Λιβάνου
Η συμφωνία επιτεύχθηκε παρά τη νέα ένταση που προκλήθηκε από ισραηλινή επίθεση στα νότια προάστια της Βηρυτού.
Το Ιράν κατηγόρησε ευθέως τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι φέρουν ευθύνη για το πλήγμα, ενώ κορυφαίοι Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν πως οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα.
Ο ίδιος ο Τραμπ εξέφρασε δημόσια τη δυσαρέσκειά του για την επίθεση, δηλώνοντας ότι δεν θα έπρεπε να είχε πραγματοποιηθεί σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή για τις διαπραγματεύσεις.
Το Ισραήλ εκτός συμφωνίας
Το Ισραήλ δεν συμμετέχει στη συμφωνία και έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της διαδικασίας.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι υπήρξαν διαφωνίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των εξελίξεων στον Λίβανο, καθώς η αμερικανική πλευρά επιδίωκε να διασφαλίσει τις προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση των συνομιλιών με την Τεχεράνη.
Γιατί η συμφωνία μπορεί να αλλάξει τη Μέση Ανατολή
Η σημασία της συμφωνίας ξεπερνά κατά πολύ τις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν.
Το άνοιγμα του Ορμούζ μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Η αποκλιμάκωση των στρατιωτικών εντάσεων μειώνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε μία από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές περιοχές του πλανήτη.
Παράλληλα, δημιουργούνται νέες προοπτικές για εμπορικές και επενδυτικές δραστηριότητες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Strategist Insight
Εάν η συμφωνία υπογραφεί όπως έχει ανακοινωθεί στις 19 Ιουνίου, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές εξελίξεις της δεκαετίας. Οι πραγματικοί νικητές δεν θα είναι μόνο η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη, αλλά και οι διεθνείς αγορές που αναζητούν σταθερότητα μετά από μήνες έντασης. Ωστόσο, η διατήρηση της συμφωνίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στον Λίβανο, τη στάση του Ισραήλ και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις που ακολουθούν για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
