Έσοδα τουλάχιστον 3,8 δισ. δολαρίων φέρονται να αποκόμισαν ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου τα τελευταία τρία χρόνια, σε μια περίοδο κατά την οποία οι χώρες της G7 επιχείρησαν να περιορίσουν τα ενεργειακά έσοδα της Μόσχας.
Τα στοιχεία προκύπτουν από ανάλυση των Financial Times, η οποία φωτίζει τον ρόλο ελληνικών δεξαμενόπλοιων στη μεταφορά ρωσικού αργού υπό το καθεστώς του δυτικού πλαφόν τιμής. Το εμπόριο δεν είναι κατ’ ανάγκη παράνομο, εφόσον η τιμή του φορτίου παραμένει εντός των κανόνων του πλαφόν, ωστόσο η εφαρμογή και ο έλεγχός του παραμένουν αντικείμενο έντονης συζήτησης.
Ποιοι εμφανίζονται με τα μεγαλύτερα έσοδα
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των FT, η Dynacom Tankers, που ιδρύθηκε από τον Έλληνα εφοπλιστή Γιώργο Προκοπίου, εμφανίζεται να έχει τα υψηλότερα έσοδα από το συγκεκριμένο εμπόριο, με τουλάχιστον 915 εκατ. δολάρια από μεταφορές ρωσικού αργού από τον Ιούλιο του 2023.
Η Olympic Shipping and Management του Ομίλου Ωνάση φέρεται να είχε έσοδα τουλάχιστον 404 εκατ. δολαρίων, ενώ οι Stealth Maritime και Polembros Shipping, εταιρείες με έδρα την Αθήνα, εμφανίζονται με έσοδα άνω των 200 εκατ. δολαρίων η καθεμία.
Στη λίστα των 20 εταιρειών που φέρονται να αποκόμισαν τα μεγαλύτερα ποσά από τη μεταφορά ρωσικών φορτίων από τον Ιούνιο του 2023, οι 8 είναι ελληνικές. Οι υπόλοιπες, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι κυρίως ρωσικές κρατικά συνδεδεμένες ναυτιλιακές ή εταιρείες που σχετίζονται με αυτές, με εξαίρεση διαχειριστή πλοίων με έδρα το Χονγκ Κονγκ.
Το πλαφόν της G7 και τα κενά εφαρμογής
Το πλαφόν της G7 στο ρωσικό πετρέλαιο θεσπίστηκε τον Δεκέμβριο του 2022, με στόχο να περιορίσει τα έσοδα της Μόσχας χωρίς να διαταράξει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Σήμερα το όριο αναφέρεται στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι.
Δυτικοί φορείς μπορούν να παρέχουν μεταφορά ή συναφείς υπηρεσίες για ρωσικό πετρέλαιο μόνο εφόσον το φορτίο τιμολογείται στο επίπεδο ή κάτω από το πλαφόν. Όμως, πρώην αξιωματούχοι κυρώσεων και νομικοί που επικαλούνται οι FT χαρακτηρίζουν τον έλεγχο του συστήματος τουλάχιστον ανομοιογενή.
Οι πλοιοκτήτες καλούνται να διαθέτουν έντυπη βεβαίωση ότι το φορτίο συμμορφώνεται με το πλαφόν. Στην πράξη, όμως, συχνά βασίζονται σε δηλώσεις του ναυλωτή ή του προμηθευτή, γεγονός που δημιουργεί μια γκρίζα ζώνη ευθύνης και ελέγχου.
Οι όγκοι που μέτρησαν οι FT
Η ανάλυση των FT στηρίχθηκε σε εκτιμήσεις κόστους ναύλων για βασικές ρωσικές διαδρομές από την Argus Media, σε δεδομένα διαχείρισης πλοίων από τον International Maritime Organization και σε στοιχεία κινήσεων δεξαμενόπλοιων από την Kpler.
Οι υπολογισμοί αφορούν μόνο τις βασικές διαδρομές για τις οποίες υπήρχαν στοιχεία τιμολόγησης. Έτσι, το εκτιμώμενο ποσό αφορά 389 εκατ. βαρέλια που μεταφέρθηκαν από ελληνικές εταιρείες, ενώ επιπλέον 153 εκατ. βαρέλια εξαιρέθηκαν, καθώς δεν υπήρχαν αντίστοιχα δεδομένα τιμολόγησης από την Argus.
Τον Μάιο, σχεδόν 15% των ρωσικών εξαγωγών αργού φέρεται να μεταφέρθηκε από ελληνικές εταιρείες, βάσει ανάλυσης δεδομένων των Windward και Vortexa. Παράλληλα, ναυλομεσίτες που γνωρίζουν την αγορά αναφέρουν ότι οι μεταφορές ρωσικού αργού πληρώνονται περίπου 30% έως 40% υψηλότερα σε σχέση με πετρέλαιο από χώρες που δεν υπόκεινται σε δυτικά μέτρα.
Πιέσεις, υποχωρήσεις και απαντήσεις εταιρειών
Ο ρόλος των ελληνικών πλοιοκτητικών συμφερόντων στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου έχει προκαλέσει ένταση στις σχέσεις Αθήνας και Κιέβου. Το 2023, ορισμένες ελληνικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η Dynacom, είχαν περιληφθεί από ουκρανικό φορέα κυρώσεων σε λίστα «διεθνών χορηγών πολέμου», πριν αφαιρεθούν έπειτα από παρέμβαση της ελληνικής κυβέρνησης.
Κάποιες ελληνικές εταιρείες φαίνεται να περιόρισαν την έκθεσή τους. Η TMS Tankers και η Thenamaris φέρονται να μείωσαν ουσιαστικά τη δραστηριότητα στο ρωσικό πετρέλαιο στα τέλη του 2023, μετά τις αμερικανικές κυρώσεις σε ναυτιλιακούς φορείς της Τουρκίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για φορτία που φέρεται να μεταφέρθηκαν πάνω από το πλαφόν.
Κατά τους FT, η Thenamaris είχε έσοδα τουλάχιστον 30 εκατ. δολαρίων από ρωσικές μεταφορές, ενώ η TMS Tankers τουλάχιστον 150 εκατ. δολάρια μεταξύ Ιουλίου 2023 και της διακοπής της δραστηριότητάς της αργότερα την ίδια χρονιά.
Η Dynacom δήλωσε στους FT ότι όλες οι προσεγγίσεις της σε ρωσικά λιμάνια έγιναν «σε πλήρη συμμόρφωση» με τα ισχύοντα νομικά και κυρωτικά πλαίσια, προσθέτοντας ότι το πλαίσιο του πλαφόν συνέβαλε τόσο στη μείωση των ρωσικών εσόδων όσο και στον περιορισμό της πίεσης στο παγκόσμιο ενεργειακό κόστος.
Η Olympic Shipping ανέφερε ότι συμμορφώνεται με τις κυρώσεις της ΕΕ, του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, ενώ η Stealth σημείωσε ότι όλα τα φορτία της ελέγχθηκαν ως προς τη συμβατότητά τους με τα σχετικά καθεστώτα κυρώσεων. Η TMS ανέφερε ότι δεν σχολιάζει εμπορικά ζητήματα, αλλά τηρεί αυστηρά τις κυρώσεις. Polembros και Thenamaris δεν απάντησαν σε αίτημα σχολιασμού, σύμφωνα με τους FT.
Φωτογραφικό υλικό
The post FT: Σχεδόν 4 δισ. δολάρια για ελληνικές ναυτιλιακές από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου appeared first on moneymatters.cy.
