Ένας πόλεμος φαίνεται να οδεύει προς αποκλιμάκωση, την ώρα που ένας άλλος ανεβάζει επικίνδυνα στροφές. Ενώ στη Μέση Ανατολή διαφαίνονται προοπτικές συνεννόησης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, στην Ουκρανία η κατάσταση κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Οι επιθέσεις εντείνονται, οι νεκροί αυξάνονται και η προοπτική μιας πολιτικής λύσης μοιάζει πιο μακρινή από ποτέ.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η πρόσφατη σύνοδος των G7 έστειλε ένα μήνυμα που μόνο ανησυχία μπορεί να προκαλέσει. Αντί να ασκήσουν πίεση προς όλες τις πλευρές και κυρίως προς τον Ζελένσκι για να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, οι ηγέτες των ισχυρότερων δυτικών οικονομιών επέλεξαν να υποσχεθούν περισσότερα χρήματα, περισσότερα όπλα και μεγαλύτερη στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο. Η λογική της συνέχισης του πολέμου φαίνεται να υπερισχύει της λογικής της ειρήνης.
Το ερώτημα είναι απλό: ποιος είναι ο τελικός στόχος; Κανένας σοβαρός αναλυτής δεν πιστεύει ότι μια πυρηνική δύναμη όπως η Ρωσία μπορεί να ηττηθεί στο πεδίο της μάχης. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις το γνωρίζουν. Το γνωρίζουν και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αν λοιπόν η στρατιωτική νίκη δεν είναι ρεαλιστικός στόχος, τότε τι ακριβώς επιδιώκεται;
Η απάντηση που προκύπτει είναι ότι στόχος δεν είναι η νίκη της Ουκρανίας, αλλά η μέγιστη δυνατή αποδυνάμωση της Ρωσίας — οικονομικά, στρατιωτικά και γεωπολιτικά. Πρόκειται για μια στρατηγική φθοράς, η οποία εφαρμόζεται ανεξαρτήτως του ανθρώπινου κόστους. Οι καταστροφές πόλεων, οι εκατόμβες θυμάτων, οι ξεριζωμένοι πληθυσμοί και μια ολόκληρη γενιά νέων ανθρώπων που θυσιάζεται στο πεδίο των μαχών φαίνεται να θεωρούνται αποδεκτές παράπλευρες απώλειες.
Άλλωστε, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει προ πολλού πάψει να είναι μια απλή διένεξη μεταξύ δύο γειτονικών κρατών. Έχει μετατραπεί σε μια ευρύτερη γεωπολιτική σύγκρουση ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ, με την Ουκρανία να λειτουργεί ως το κύριο πεδίο αντιπαράθεσης. Η ρητορική περί υπαρξιακής απειλής από τη Μόσχα χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει τη συνεχή στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης και την παράταση μιας σύγκρουσης που δεν φαίνεται να οδηγεί πουθενά.
Την ίδια στιγμή, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια πολιτική πραγματικότητα που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε στροφή προς τον συμβιβασμό. Η πολιτική του επιβίωση είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συνέχιση του πολέμου και τη διατήρηση της δυτικής στήριξης. Όσο συνεχίζεται η χρηματοδότηση και η στρατιωτική βοήθεια, τόσο απομακρύνεται το ενδεχόμενο μιας δύσκολης αλλά αναγκαίας διαπραγμάτευσης.
Ο κόσμος δεν χρειάζεται περισσότερα όπλα. Δεν χρειάζεται νέους ψυχρούς πολέμους, νέες γραμμές αντιπαράθεσης και νέες κούρσες εξοπλισμών. Χρειάζεται ηγέτες με στρατηγικό βάθος, ανθρώπους που να μπορούν να δουν το δάσος και όχι μόνο το δέντρο. Ηγέτες που να αντιλαμβάνονται ότι η πραγματική νίκη δεν βρίσκεται στην ταπείνωση του αντιπάλου, αλλά στην αποτροπή της καταστροφής.
Η Ιστορία έχει αποδείξει ότι σχεδόν όλοι οι πόλεμοι τελειώνουν τελικά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το ερώτημα είναι πόσοι ακόμη άνθρωποι πρέπει να πεθάνουν μέχρι να φτάσουμε εκεί.
Η ειρήνη δεν είναι αδυναμία. Είναι πολιτικό θάρρος. Και σήμερα, περισσότερο από ποτέ, ο κόσμος χρειάζεται ειρήνη. Εδώ και τώρα.
Ω.
